مديريت و فرماندهى در اسلام - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٧ - ٨- جمع آورى اطّلاعات و آمار
واقع مىشود، و به نحوى با آن ارتباط دارد، داشته باشد؛ آن هم با اعداد و ارقام دقيق.
درست است كه در تمام كشورهاى جهان دستگاههاى اطّلاعاتى وسيعى چه در داخل و چه در خارج، وجود دارد، و سنگينترين بارها غالباً بر دوش آنهاست، و گاه سنگينترين هزينه را به خود اختصاص مىدهند، و نيز درست است كه دستگاههاى اطّلاعاتى در جهان امروز، معمولًا يك دستگاه شيطانى است، و گاه كارهائى مىكنند كه روح شياطين نيز از آن بىخبر است؛ ولى با اين همه، در داخل هر تشكيلاتى بايد يك كادر اطّلاعاتى هوشيار و منطبق بر ملاكهاى صحيح اخلاقى و انسانى براى آگاه بودن از مسائلى كه در «داخل» و «خارج» آن تشكيلات است و مديران و فرماندهان در محاسبات خود به آن نياز دارند، و جود داشته باشد.
در تاريخ پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم مىخوانيم كه از مأموران امين اطّلاعاتى خويش براى كشف حوادث و گاه براى اقدامات آينده و حتّى احياناً براى ايجاد اختلاف در صفوف دشمن استفاده مىكرد كه نمونههائى از آن را براى الهام گرفتن از طرز كار آنها در اينجا يادآور مىشويم:
١- پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به هنگام فتح مكّه، تمام جادّههائى را كه از سوى مدينه به مكّه منتهى مىشد تحت مراقبت شديد مأموران خود قرار داد، مبادا اخبار آماده شدن مسلمانان براى اين فتح بزرگ به گوش دشمن رسد و خود را آماده كنند.
در اين هنگام به پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم خبر دادند (بعضى گفتهاند اين خبر از طريق جبرئيل بود) كه مردى به نام «حاطِبِ بنِ أَبى بَلْتَعَه» نامهاى براى سران قريش نوشته و به زنى داده كه در برابر اخذ مبالغى آن را به قريش رساند، در اين نامه پارهاى از اسرار نظامى مسلمانان و حمله قريب الوقوع آنان به مكّه افشا شده بود.
«ابن هشام» در سيره پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم، مىنويسد كه: حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم به «على عليه السلام» و «زبير» و «مقداد» دستور داد كه به سرعت راه مكّه را پيش گيرند، و هر جا آن زن را بيابند دستگير كرده و نامه را از او بگيرند.