تماشاي فرزانگی و فروزندگی - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٤ - انگيزه نگارش
مورد بحث و ارزيابى قرار مىگرفت و در نتيجه مقرّر گرديد حاصل اين بحثها و نقدها به صورت مقالاتى كه مجموع آنها كتابى را تشكيل مىدهد به نگارش درآيد، اين تلاش توسط شخص مرحوم علامه انجام پذيرفت و چهارده مقاله نوشته و مقرر گرديد براى طبع آن اقدام شود ولى با توجّه به اينكه مباحث فلسفى، مشكل است و فهمش براى عموم آسان نيست ضرورت داشته كه درباره هر كدام از موضوعات توضيحاتى داده شود تا گستره استفاده از آنها، گسترش يابد و كسانى كه به چنين مطالبى علاقه دارند و در هر سطحى از معلومات و آگاهى هستند بتوانند از اين كتاب استفاده كنند، از اين جهت قرار شد كه استاد مطهرى(رحمه الله) مقدمه، توضيحات و پاورقىهايى براى اين اثر بنويسند، كه ابتدا براى چهار مقالهاش نوشته شد كه در جلد اوّل درج گرديد و تقريباً حجم پاورقىها و مقدماتى كه آن متفكر شهيد مرقوم نمودند دو برابر اصل كتاب است.
پس انگيزه تأليف اين كتاب در درجه اوّل، انجام بحثهاى تطبيقى بين فلسفه اسلامى و فلسفه غربى و بهويژه نقّادى فلسفه ماركسيسم بود.
ماترياليسم ديالكتيك در آن ايام رواج چشمگيرى يافته و نشرياتى هم اين افكار را منتشر مىكردند، مجلهاى تحت عنوان نشريه «دنيا» تئورىهاى ماركسيسم را كه غالباً جنبه فلسفى داشت، طى مقالاتى مىنوشت، دكتر تقى ارانى،[١] نكاتى را به نگارش در مىآورد كه از نظر
[١] تقى ارانى فرزند ابوالفتح در سال ١٢٨١ ه.ش در تبريز به دنيا آمد و در سال ١٣١٨ ه.ش مُرد او از نخستين مروّجان تفكر مادى و ماركسيسم طرفدار شوروى در ايران بود و بنيانگذار فكرى حزب توده مىباشد. در سال ١٣١٢ ه.ش وى در ايران روزنامه «دنيا» را منتشر كرد كه نخستين نشريهاى بود كه به بحث درباره اصول مسلك ماركس مىپرداخت.