برخی مرگ را به منزلۀ نابودیِ انسان می‌پندارند، اما در منطق قرآن کریم انسان بعد از مرگ باقی خواهد ماند و سیر تکامل او در زندگی برزخی و آخرتی ادامه می‌یابد، تا به سوی خداوند سبحان بازگردد و به حساب اعمال او رسیدگی شود. حال، انسانی که مرگ را با منطق قرآنی آن باور دارد، باید پیش از رسیدن آن، خود را آماده کند. توصیۀ اسلام به وصیت کردن، به توجه به آخرت، تقویت روحیۀ مرگ‌باوری و آمادگی برای رویارویی با مرگ منجر خواهد شد. البته این توصیه، مختص مقطع خاصی از عمر انسان نیست، بلکه شایسته است مؤمن همواره وصیتش آماده باشد. پیامبر اکرم(ص) در این باره می‌فرمایند:

مَا یَنْبَغِی‌ لِامْرِئٍ مُسْلِمٍ أَنْ‌ یَبِیتَ‌ لَیْلَةً إِلَّا وَ وَصِیَّتُهُ تَحْتَ رَأْسِهِ[٢٩١]؛

بر هیچ مسلمانی سزاوار نیست که شبی را سپری کند، مگر این‌که وصیتش زیر سرش باشد.

چون لحظۀ آمدنِ مرگ مشخص نیست، خوب است انسان وصیت‌نامه‌اش را هر روز بازبینی کند و چنانچه لازم بود آن را تجدید کند، اما این‌که در آیۀ ١٨٠ سورۀ مبارکۀ «بقره»، حکم استحباب وصیت، مقید به زمان ظاهر شدن نشانه‌های مرگ شده، به این دلیل است که مردم غالباً هنگامی که علائم مرگ، از قبیل بیماری‌ و سال‌مندی ظاهر می‌شود، وصیت می‌کنند[٢٩٢] و این زمان، آخرین فرصت برای وصیت است؛ پس منظور آیه این است اگر تا آن زمان هم وصیت نکرده‌اید، دیگر فرصت را از دست ندهید و وصیت کنید.

امام صادق٧ در این باره می‌فرمایند:

هیچ‌کس به حال مرگ نمى‌افتد، مگر آن‌که خداوند چشم و گوش و خرد او را به او بازمى‌گرداند تا وصیت کند؛ خواه از فرصت الهى استفاده کند و یا استفاده نکند. این همان نشاطى است که نام آن‌ را نشاطِ قبل از مرگ نهاده‌اند. بر هر مسلمانى لازم است که پیش از مرگ، وصیت کند.[٢٩٣]

[٢٩١]. وسائل الشیعة، ج١٩، ص‌٢٥٨-٢٥٩.

[٢٩٢]. تفسیر تسنیم، ج٢٤، ص‌٢١٣.

[٢٩٣]. الکافی، ج‌٧، ص‌٣.