تعليم و تربيت در اسلام - الهامى نيا، على اصغر؛ احمدى، محمد رضا - الصفحة ٣
ب ـ مراقبتهاى زناشويى
اسـلام بـا ظـرافـت و دقت خاصى نسبت به مرحله قبل از انعقاد نطفه توجه نشان داده و رهنمودهاى دقـيـقـى در خـصـوص تـغـذيـه زن و شوهر قبل از آميزش ، زمان و مكان آميزش ، سخن گفتن ، نگاه كردن و حتى نيّت ، خيالات و حالات روحى زن و مرد در اين هنگام ارائه داده است .
گـفـتـن (بـسـم الله الرحمن الرحيم )، داشتن نيت پاك و الهى از جمله دستوراتى است كه در اين باره بدانها سفارش شده . در حديثى از پيامبر اكرم (ص ) آمده است :
(لا تـُجـامـِعِ امـْرَاءَتَكَ فى اَوَّلِ الشَّهْرِ وَ وَسَطِهِ وَ آخِرِهِ فَاءِنَّ الْجُنُونَ وَ الْجُزامَ وَ الْخَبَلَ يَسْرَعُ اِلَيْها وَ اِلى وَلَدِها)(٢)
در اول ، وسـط و آخر ماه با همسر خود آميزش نكن ، زيرا ديوانگى ، جذام و نقص عضو عارض وى و فرزندش خواهد شد.
و نيز فرمود:
(لا تُجامِعِ امْرَاءَتَكَ بِشَهْوَةِ امْرَاءَةِ غَيْرِكَ)(٣)
با همسر خود با (خيال ) شهوت زن ديگرى ، نزديكى نكن .
و يـا در جـاى ديـگـر از نـزديـكـى بـدون وضو با زن حامله نهى فرموده است ، چرا كه ممكن است فرزند حاصله سنگدل و خسيس گردد.(٤)
از نـظـر عـلمـى نـيـز دخـالت نـشاط يا خمودگى زن و مرد در هنگام آميزش ، حالات روحى ايشان ، محيطى كه عمل آميزش در آن صورت مى گيرد (از نظر نور، رنگها، مناظر و صداهاى موجود در آن ) در تشكيل نطفه مورد تاءييد قرار گرفته است .(٥)
ج ـ دوران جنينى
دوره انـعـقـاد نـطـفـه تـا زمـان تـولد، از مـهـمـتـريـن و حـسـاسـتـريـن دوره هـاى رشد است و تا حدّ قابل ملاحظه اى ساختمان روانى و جسمانى كودك در اين دوره پى ريزى مى شود. با توجه به ايـن اهـمـيـت و حـسـاسـيـت اسـت كه اسلام به موضوع تغذيه جنين از غذاى مادر و تاءثير غذاى زن باردار در رشد جنين توجه و عنايت خاصى از نظر تربيت نسبت به اين دوره نشان داده است . به عنوان نمونه ، امام صادق (ع ) مى فرمايد:
غـذاى جـنـيـن از آنچه مادرش مى خورد و مى آشامد، تاءمين مى شود. آهسته ، آهسته غذا را از مادر مى گيرد.)(٦)
رسول خدا(ص ) مى فرمايد:
(بـه زن آبـسـتـن در آخـريـن ماههاى باردارى ، خرما بخورانيد، تا فرزندش بردبار و پاكيزه باشد.)(٧)
عوامل مؤ ثر در رشد جنين
عوامل مختلفى به صورت مستقيم و غير مستقيم بر چگونگى رشد جنين تاءثير مى گذارد از جمله :
١ ـ وراثـت ـ آثـار عـامـل وراثـت و چـگـونـگـى انـتـقـال صـفـات جـسمانى و روانى و احيانا برخى بيماريهاى ارثى والدين به نوزاد قبلاً توضيح داده شده است .
٢ ـ تغذيه مادر ـ با توجه به آن كه جنين مستقيما از شيره جان مادر تغذيه مى كند، تغذيه مادر از جـهـت كـيـفـى و كمى در تاءمين مواد لازم و ضرورى براى رشد جنين نقش اساسى و تعيين كننده خـواهـد داشت . بنابر اين اگر در اين دوره مادر دچار كمبود غذايى گردد و يا رژيم غذايى او با اخـتـلال مـواجـه شـود و در نـتـيـجـه مـواد و عناصر حياتى مورد نياز جنين به وى نرسد، با نقص جسمانى و اضطرابهاى شديد روانى مواجه گشته روند مطلوب رشد دچار وقفه و انحراف خواهد شد.
٣ ـ وضـعـيـت جـسـمانى مادر ـ از عوامل مهم ديگرى كه بر رشد جنين تاءثير مى گذارد، سلامت يا بـيـمـارى مادر است كه به طور قطع سرنوشت جنين با آن گره خورده است . نوع و مدت بيمارى مـادر، نـحـوه مـعـالجـه و چـگـونـگـى مـصـرف داروهـا هـمـه و هـمـه در سـلامـت يـا بيمارى جنين نيز دخيل خواهد بود.
٤ ـ وضـعـيـت روحـى و روانـى مـادر ـ بـر اسـاس تـحقيقات و تجارب علمى مسلّم ، غذاها، منظره ها، هـيـجـانـات ، اضـطرابها، ترسها، نگرانيها، خشم و كين ها، افكار و انديشه ها و تمايلات مادر، ايده آلها و آرمانهاى پست يا عالى او، هوسها و آرزوها، طرز برخورد وى با افراد و مشاهده آثار زشـت و زيـبـاى طـبـيـعـى در چـگـونـگـى رشـد و نـمـو جـنـيـن و شكل گيرى شخصيت و بنيانهاى اساسى ساختمان جسمى و روحى تاءثير مى گذارد.(٨)