آمده است. بعضى دانشمندان علوم قرآنى معتقدند كه جهل در اين كتاب شريف به مفهوم ضد حلم يعنى سفاهت آمده است. «١» قرآن كريم آنان را كه پس از نزول قرآن هنوز در پى قوانين عصر جاهليت‌اند اين چنين محكوم مى‌سازد:
«أَفَحُكْمَ الْجاهِلِيَّةِ يَبْغوُنَ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْماً لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ» «٢» آيا حكم جاهليت را مى‌جويند و كدام حكم از حكم خدا براى اهل يقين نيكوترخواهدبود؟
بيان قرآن درباره تعصبهاى جاهلى چنين است:
«اذْ جَعَلَ الَّذينَ كَفَرُوا فى قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ، حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ» «٣» آنگاه كافران در دلهاتعصب، آن هم تعصب جاهليت پروردند.
همچنين درباره آرايش زنان پيامبر فرموده است:
«وَ قَرْنَ فى بُيوُتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَةِ الْاولى» «٤» و در خانه‌هايتان قرار و آرام گيريد و مانند دوران جاهليت پيشين آرايش مكنيد.
از مجموع آيه‌هايى كه ذكر شد و نيز آيه‌هاى همانند، معلوم مى‌شود، جاهليتى كه در قرآن ذكر شده ناظر بر شيوه رفتار و نوع پندار عرب است نه بر حد دانش آنان؛ با اين توضيح كه در دوره جاهليت، دشمنى، جنگ و خونريزى، زنده به گور كردن دختران، شرابخوارى و رباخوارى در ميان مردم رايج بود، و پيداست كه ارتكاب اين مفاسد بيشتر معلول ضعف اخلاقى است نه بى دانشى، چنان كه امروز نيز برخى از آنها حتى در جوامع پيشرفته و مترقى با وجود آگاهى مردم از تمام مفاسد آن به چشم مى‌خورد. به‌