خلاصه درس‌ اخلاق عرب جاهلى دستخوش افراط و تفريط بود وميانه روى براى آنها مفهومى‌ نداشت. از نعمتهاى بزرگى كه به بركت پيدايش اسلام بهره مردم شد، ميانه‌روى دركارها بود. اعراب (بدويان) به مقتضاى زندگى صحرانشينى شجاع بودند، اما شجاعت آنها به بى باكى و سفّاكى مى‌انجاميد و ستمگرى به همراه داشت.
اسلام شجاعت را مى‌ستايد و آن را منشأ خصلتهاى نيك ديگرى مانند راستگويى مى‌شمرد، اما بى باكى و سفّاكى را نكوهش مى‌كند.
از ديگر خصلتهاى نيك عرب وفاى به عهد بود كه تا سرحد جانبرآن باقى مى‌ماندند.
اسلام نيز وفاى به عهد را ستوده، آن را نشانه ديندارى دانسته است.
ويژگى ديگر اخلاقى عرب جاهلى غارتگرى بود، تاآنجا كه احترام ماههاى حرام را نگه نمى‌داشتند. اسلام عرب جاهلى را از هجوم و غارت بى دليل باز داشت و حقوق مردم را محترم شمرد.
امير مؤمنان، على (ع) ضمن خطبه‌اى احوال روزگار جاهليت وتأثير گذارى اسلام را بر جنبه‌هاى گوناگون آن بيان كرده است.
پرسش‌ ١- ويژگى اخلاقى عمده عرب روزگار جاهليت چه بود و اسلام چه تأثيرى بر آن گذاشت؟
٢- كدام خصلتهاى پسنديده در اخلاقيات عرب ديده مى‌شد؟
٣- ريشه اصلى شجاعت اعراب چه بود؟
٤- ديدگاه اسلام درباره شجاعت چيست؟
٥- وفاى به عهد درنزد عرب جاهلى چگونه بود؟
٦- ديدگاه اسلام درباره و مقايسه دو دوره جاهليت و اسلام و علل گسترش اسلام ١٢٤ تدريجى بودن احكام:
ص : ١٢٤ فاى به عهد چيست؟
٧- انگيزه داشتن خصلتهاى نيكوى عرب چه بود و اسلام چه تحولى درآن پديد آورد؟