نيست ، بلكه اعظم از آنها است . [١] و شايد « روح » دو اطلاق داشته باشد در لسان قرآن و اخبار ، چنانچه در لسان اهل اصطلاح نيز اطلاقاتى دارد . يك روح از صنوف ملائكه است ، چنانچه فرمود از « ملكوت » است . و يك روح نيز روح خود حضرات اولياء است كه از ملائكه نيست و اعظم از آنها است . بنابر اين ، ممكن است « روح » در سورهء شريفهء « قدر » به اعتبار تنزّل در ليلهء قدر ، عبارت از « روح الامين » يا « روح اعظم » باشد . و در آيهء شريفهء يَسْئَلوُنَكَ عَنِ الرّوح ١٧ : ٨٥ [٢] عبارت از روح انسانى باشد كه در مرتبهء كمال از جبرئيل و ديگر ملائكه اعظم است ، و از « عالم امر » بلكه گاهى متّحد با « مشيّت » ، كه امر مطلق است ، شود .
قسم ديگر از ملائكة اللَّه آنها هستند كه موكَّل بر موجودات جسمانيّه و مدبّر در آنها هستند . و از براى اينها صنوف كثيره و طوايف بىشمار است ، زيرا از براى هر موجود علوى يا سفلى ، فلكى يا عنصرى ، وجهه اى ملكوتى است كه به آن وجهه به عالم ملائكة اللَّه متّصل و با جنود حق پيوند است ، چنانچه حق اشاره به ملكوت اشياء فرمايد در آيهء شريفه كه مىفرمايد : فَسُبْحانَ الَّذى بِيَدِه مَلكُوتُ كُلِّ شَىْءٍ و الَيْه تُرْجَعُون ٣٦ : ٨٣ . [٣] و حضرت رسول در كثرت ملائكه فرمايد - چنانچه روايت شده - : اطَّت السّماء ، و حقّ له ان تئطَّ : ما فيها موضع قدم الا و فيه ملك ساجد او راكع . [٤] و در روايات شريفه راجع به كثرت ملائكه و بسيارى صنوف آنها بسيار مذكور است . [٥]

[١] - بحار الانوار ، ج ٢٥ ، ص ٦٤ ، « كتاب الامامة » ، « ابواب خلقهم و طينتهم و ارواحهم » ، باب ٣ ، حديث ٤٥ . .
[٢] - « از تو دربارهء روح مىپرسند . . . » ( اسراء - ٨٥ ) .
[٣] - « پس منزّه است آنكه ملكوت هر چيز به دست اوست و به سوى او باز مىگرديد . » ( يس - ٨٣ ) .
[٤] - « آسمان بانگ بر آورده است و سزاوار است كه بانگ برآورد : هيچ جاى پايى در آن نيست مگر آنكه فرشته اى در آنجا در حال سجود يا ركوع است . » علم اليقين ، ج ١ ، ص ٢٥٩ . .
[٥] - بحار الانوار ، ج ٥٦ ، ص ١٤٤ به بعد ، « ابواب الملائكة » . .