آداب نماز ( فارسي ) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٩٨ - تتمّة در ذكر بعضى روايات شريفه كه در فضل اين سورهء مباركه وارد شده است

كه دارد موجود است .
پس ، اين سورهء شريفه « فاتحة الكتاب » و « امّ الكتاب » ، و صورت اجماليّه اى از مقاصد قرآن است . و چون جميع مقاصد كتاب الهى برگشت به مقصد واحد كند و آن حقيقت توحيد است ، كه غايت همهء نبوّات و نهايت مقاصد همهء انبياء عظام عليهم السلام است ، و حقايق و سراير توحيد در آيهء مباركهء بسم اللَّه منطوى است ، پس ، اين آيهء شريفه اعظم آيات الهيّه و مشتمل بر تمام مقاصد كتاب الهى است ، چنانچه در حديث شريف وارد است . [١] و چون « باء » ظهور توحيد ، و نقطهء تحت الباء [١] سرّ آن است ، تمام كتاب ظهورا و سرا در آن « با » موجود است . و انسان كامل ، يعنى وجود مبارك علوى عليه الصّلوة و السلام همان نقطهء سرّ توحيد است ، [٢] و در عالم آيه اى بزرگتر از آن وجود مبارك نيست پس از رسول ختمى صلَّى اللَّه عليه و آله ، چنانچه در حديث شريف وارد است . [٣] تتمّة در ذكر بعضى روايات شريفه كه در فضل اين سورهء مباركه وارد شده است منها ما روى عن النّبىّ صلَّى اللَّه عليه و آله ، انّه قال لجابر بن عبد اللَّه الانصارى رضى اللَّه عنه : يا جابر ، الا اعلَّمك افضل سورة انزلها اللَّه في كتابه ؟ فقال له جابر : بلى ، بابى أنت و امّى يا رسول اللَّه ، علَّمنيها . قال : فعلَّمه « الحمد » امّ الكتاب . ثمّ قال : يا جابر ، الا اخبرك عنها ؟ قال : بلى ، بابى أنت و امّى يا رسول

[١] - بحار الانوار ، ج ٩٢ ، ص ٢٣٨ . سه حديث در اين باب آورده است . .
[٢] - انا النقطة تحت الباء . اسرار الحكم ، ص ٥٥٩ . .
[٣] - تفسير صافى ، ج ٢ ، ص ٧٧٩ . ذيل آيهء شريفهء عن النبأ العظيم ٧٨ : ٢ .
[١] قولنا نقطهء تحت الباء و اگر اشكال شود كه در رسم الخط كوفى كه در وقت نزول قرآن كريم متعارف بوده نقطه وجود نداشته است مىتوان گفت كه اين به حقيقت و واقعيت ضرر نرساند گرچه نقش در ظهور متأخر باشد كه آن را تأثيرى در حقايق نيست بلكه در صحت اين ادعا بطور مطلق نيز دليلى قانع كننده نيست و مجرد تعارف دليل بر عدم مطلق نيست ، تأمّل .