آداب نماز ( فارسي ) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٨٥ - فصل دوم در بيان مقاصد و مطالب و مشتملات كتاب شريف الهى به طريق اجمال و اشاره
شيطان به مرافقت ملكوتيّين بلكه به وصول به مقام قرب و حصول مرتبهء لقاء اللَّه كه اعظم مقاصد و مطالب اهل اللَّه است . و از اين جهت ، اين كتاب كتاب دعوت به حق و سعادت است و بيان كيفيّت وصول بدين مقام است ، و مندرجات آن اجمالا آن چيزى است كه در اين سير و سلوك الهى مدخليّت دارد و يا اعانت مىكند سالك و مسافر إلى اللَّه را . و به طور كلى يكى از مقاصد مهمّهء آن ، دعوت به معرفت اللَّه و بيان معارف الهيّه است از شئون ذاتيّه و اسمائيّه و صفاتيّه و افعاليّه ، و از همه بيشتر در اين مقصود ، توحيد ذات و اسماء و افعال است كه بعضى از آن به صراحت و بعضى به اشارت مستقصى مذكور است .
و بايد دانست كه در اين كتاب جامع الهى به طورى اين معارف ، از معرفة الذّات تا معرفة الافعال ، مذكور است كه هر طبقه به قدر استعداد خود از آن ادراك مىكنند ، چنانچه آيات شريفهء توحيد ، و خصوصا توحيد افعال ، را علماء ظاهر و محدّثين و فقها رضوان اللَّه عليهم طورى بيان و تفسير مىكنند كه بكلَّى مخالف و مباين است با آنچه اهل معرفت و علماء باطن تفسير مىكنند ، و نويسنده هر دو را در محل خود درست مىداند ، زيرا كه قرآن شفاى دردهاى درونى است و هر مريض را به طورى علاج مىكند . چنانچه كريمهء هُوَ الاوّلُ وَالآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالباطِن . ٥٧ : ٣ [١] و كريمهء الله نورُ السَّمواتِ وَالارْض ٢٤ : ٣٥ [٢] و كريمهء هُوَ الَّذى فِى السَّماءِ اله وَفيِ الارْضِ اله ٤٣ : ٨٤ . [٣] و كريمهء هُوَ مَعَكُمْ ٥٧ : ٤ . [٤] و كريمهء اينما تُوَلَّوُا فَثَمَّ وَجْه الله ٢ : ١١٥ [٥] إلى غير ذلك در توحيد ذات ، و آيات كريمهء آخر سورهء « حشر » و غير آنها در توحيد صفات ، و كريمهء وَما رَمَيْتَ اذْ رَمَيْتَ وَلكِنَّ الله
[١] - پاورقى ١٢٧ . .
[٢] - « خداوند نور آسمانها و زمين است . » ( نور - ٣٥ ) .
[٣] - « اوست كسى كه در آسمان خداست و در زمين خداست . » ( زخرف - ٨٤ ) .
[٤] - « او با شماست . . . » ( حديد - ٤ ) .
[٥] - « به هر سو رو كنيد ، آنجا روى خداست . » ( بقره - ١١٥ ) .