سؤال:
در صورت وقوع قتل در هر يك از موارد ذيل، تكليف چيست؟
الف) هنگامى كه اولياى دم همگى صغير باشند.
ب) مقتول، مسلمان اما ولى دم وى كافر باشد.
ج) به هنگام دستگيرى قاتل، ارتباط با اولياى دم ممكن نيست، ولى در آينده امكان دسترسى به آنان وجود دارد.
جواب:
(باسمه جلت اسمائه) الف) صغير تا بالغ نشده نمىتواند قصاص كند يا ديه بگيرد و يا عفو كند.
ولى چنانچه مصلحت صغير اقتضاء كند مىتواند اخذ ديه كند، يا مصالحه با قاتل در گرفتن چيزى ولو كمتر از مقدار ديه نمايد.
ب) در صورتى كه ولى كافر ذمى باشد اسلام به او پيشنهاد مىشود اگر اسلام آورد، او ولى مقتول است، و مانند بقيه اولياء، حق قصاص، اخذ ديه، عفو قاتل، دار است.
و اگر اسلام نياورد ولى او حاكم شرع است، مىتواند قصاص كند يا ديه بگيرد، و در بيت المال قرار دهد، ولى حق عفو ندارد.
ج) و چنانچه دست به اولياى دم در وقت دستگيرى قاتل نباشد، چنانچه احتمال فرار قاتل نرود بايد صبر كند تا به اولياء دسترسى پيدا شود.
و در صورت احتمال فرار او را حبس مىكنند تا موقع دسترسى به قاتل.
(تاريخ جواب استفتاء: ١ جمادى الاولى ١٤٢٠)

(١٥٣)