رگشناسى - ابن سينا - الصفحة ٤٠ - منقول از مقدمه چاپ نخستين
و اخوان الصفا و محمد بن جابر الحرّانى البتّانى و على بن ربّن الطبرى صاحب فردوس الحكمه و استاد رازى گر چه هر يك در زمان خود در رشته از علوم از طب و رياضى و جر اثقال و فلسفه داراى شهرت جهانى بودهاند، ولى هيچ يك بدرجه نخستين شهرت نرسيدهاند.
امّا ابو يوسف يعقوب بن اسحاق كند فيلسوف العرب با وجود كثرت تأليف، آثار وى چندان رائج نشد، و اهل فنّ بنظريات وى اقبال نكردند.
اما محمد بن زكريا الرازى گر چه در پزشكى شهرت جهانى پيدا كرده است، ولى در فلسفه بخصوص در الهيات تصانيف و گفتار او پسنديده نيست. ابن سينا ضمن پاسخ سؤالات ابو ريحان درباره وى گويد:
«هو المتكلّف الفضولىّ الذى من حقّه النظر فى الابوال و البرازات» ابو الحسن بيهقى در تتمّة صوان الحكمه پس از نقل اين سخن گويد: ابن سينا راست گفته است، چه رازى در پزشكى با على درجه رسيد، و اين علم را بكمال رسانيد، ولى در فلسفه دست نداشت، ناصر خسرو نيز در تصانيف خود بخصوص در زاد المسافرين، رازى را رد كرده و افكار فلسفى وى را سخيف شمرده است. صدر الدين شيرازى در اسفار از آراء رازى چيزى نياورده جز اينكه در مرحله يازدهم (يعنى صفحه ١٧ از جلد دوم اسفار) گويد «رازى گمان برده است كه خلأ قوّت جاذبه دارد».
و امّا فارابى كه ابن سينا شاگرد تصانيف وى است، در ادوار اسلامى معروفترين فيلسوف است، ولى در رشتههاى ديگر بنخستين درجه شهرت نمىرسد. جز اينكه در موسيقى رساله مختصرى دارد كه در ژورنال آزياتيك بچاپ رسيده، و داستانى هم از وى مشهور است كه از مهارت او در فنّ