رگشناسى - ابن سينا - الصفحة ٢١ - ابن سينا

زود هنگام او مانع از تحقّق اين خواست او شد و يكى از شاگردان او محمد بن يوسف ايلاقى بخشى از كليات قانون را مختصر كرده و آن را به نام الفصول الايلاقية موسوم ساخته است. پس از آنكه برخى از دانشمندان همچون ابن تلميذ متوفّى ٥٦٠ كتاب قانون را كتاب درسى قرار دادند توجّه دانشمندان به آن جلب شد و شروح و حواشى و تلاخيصى بر كتاب نگاشته گرديد كه گذشته از آنچه كه قطب الدّين شيرازى در آغاز شرح كليات قانون ياد كرده، مى‌توانيم از كتاب‌هاى زير نام ببريم:

١- حواشى بر كتاب قانون از ابو جعفر عمر بن على بن البذوخ مغربى متوفى ٥٧٥.

٢- مختصر كتاب القانون از ابو نصر سعيد بن ابى الخير مسيحى متوفى ٥٨٩ كه آن را الاقتضاب ناميده است.

٣- تعاليق كتاب القانون كمال الدين مظفر بن ناصر الحمصى متوفى ٦١٥.

٤- شرح الكليات من كتاب القانون قطب الدين مصرى ابراهيم بن محمد سلمى متوفى ٦١٨.

٥- اختصار الكليات من كتاب القانون رفيع الدين ابو حامد عبد العزيز الجيلى متوفى ٦٤١.

٦- شرح الكليات من كتاب القانون ابن القف كركى متوفى ٦٨٥. [١] مهمترين شرح‌هاى قانون همان بوده كه قطب الدّين شيرازى در دسترس داشته و آن عبارت بود از شرح ابن جميع متوفى ٥٩٤ و فخر رازى متوفى ٦٠٦ و سامرى متوفى ٦٨١ و ابن نفيس متوفى ٦٨٧.

در شبه قاره هند و پاكستان كتاب قانون مورد پذيرش پزشكان و داروشناسان قرار گرفت و شروح و حواشى و تعليقاتى بر آن نگاشته گرديد كه پروفسور ظلّ الرّحمن همه آنها را در طى كتابى كه ترجمه فارسى آن در كنگره همدان به‌


[١] مختصر تاريخ الطّبّ العربى، ج ١، ص ٥٥٩.