ابراهيم گويد: اشياى گرانبهايى از پول و جواهر و غير آن بر محمّد بن قاسم عرضه كردند. امّا وى آنها را نپذيرفت و تنها مصحف جامعى را كه از آن عبداللَّه بود قبول كرد. عبداللَّه از اين امر بسيار خوشحال شد. محمّد ابن قاسم اين قرآن را هم بدين خاطر پذيرفت كه مى‌خواست آن را بخواند.

وجود شخصيّتى انقلابى همچون محمّد و انقلابى همانند انقلاب او دليلى است بر وجود جنبشى مكتبى كه حتّى يك‌روز هم‌از حركت خويش باز نايستاد، و نيز بر اين دلالت مى‌كند كه اين جنبش هيچ‌گاه ممكن نبود از راه راست منحرف شود. اين دو خصيصه در طول انقلابهايى كه توسط جنبش مكتبى ايجاد مى‌شد، به چشم مى‌خورند.

در كنار اوضاع بحرانى دستگاه حاكم و از دوران امام جواد جنبشى با كيفيتى مخصوص براى ايجاد انقلاب پديد آمد. جنبش مكتبى در روزگار امام جواد به شرايط خوبى دست يافته بود. بدان گونه كه مى‌توان گفت اگر جنبش مكتبى در دوران امام موسى بن جعفر سخت‌ترين شرايط خود را مى‌گذراند، در عوض در روزگار جواد الأئمّه بهترين اوقات خود را سپرى مى‌كرده و شايد به همين دليل در حديثى از ابن اسباط، و عبّاد بن اسماعيل آمده است:

«ما در منى نزد امام رضا بوديم كه (امام جواد) را آوردند. پرسيديم:

آيا اين همان مولود مبارك است؟ فرمود: آرى اين مولودى است كه در