در اواخر تابستان و در شب دوازدهم ماه رجب از سال ٢١٨ ه مأمون عبّاسى جهان را بدرود گفت و در ناحيه طرسوس به خاك سپرده شد و معتصم زمام حكومت را به دست گرفت. او كه از هر وسيله ممكن در جهت تثبيت پايه‌هاى حكومت خويش استفاده مى‌كرد، در اين انديشه افتاد كه امام جواد داماد خليفه سابق و سرور شيعيان است و شيعه نيز در ميان مردم از قدرت بسيارى بهره‌مند است. بنابر اين شايد از ناحيه او خطرى متوجّه حكومت شود. در پى اين انديشه، معتصم امام جواد را از مدينه به بغداد آورد. تنها به اين علّت كه آن‌حضرت تحت مراقبت شخصى وى قرار گيرد.

بدين ترتيب امام براى بار دوّم به بغداد آمد و به دور از سياست و كاخ و پادشاهى به رتق و فتق امور مردم همّت گماشت.

اين اقامت امام جواد عليه السلام در بغداد از تاريخ ٢٨ محرم سال ٢٢٠ ه آغاز شد و تا تاريخ ٢٩ ذى القعده همان سال ادامه يافت. در اين تاريخ بواسطه زهرى كه به اشاره معتصم باللَّه، خليفه عبّاسى، به آن‌حضرت خورانيده شد امام به شهادت رسيد.

داستان اين حادثه بنابر آنچه كه نويسنده توانا، عيّاشى از «ونان» پيشكار و محرم اسرار ابن ابى داوود، قاضى مشهور بغداد نقل كرده، چنين است: