برخى مفسران نزول آيه ١٠٠ نساء/ ٤: «و مَن يَخرُج مِن بَيتِهِ مُهاجِرًا الَى اللَّهِ ورَسولِهِ ثُمَّ يُدرِكهُ المَوتُ فَقَد وقَعَ اجرُهُ عَلَى اللَّهِ وكانَ اللَّهُ غَفورًا رَحيما/ و هركه از خانه خويش هجرت كنان به سوى خدا و پيامبرش بيرون آيد، سپس مرگ او را دريابد همانا مزدش بر خدا باشد و خدا آمرزگار و مهربان است» را مربوط به مردى بيمار از قبيله بنوضمره دانسته‌اند كه پس از پذيرش اسلام، تصميم به هجرت گرفت؛ اما به محض خروج از مكه جان باخت. [١] پذيرش اين شأن نزول بدين‌گونه دشوار است، زيرا محل سكونت ضمريان در مكه و اطراف آن نبود.
پس از حضور رسول خدا صلى الله عليه و آله در مدينه بنوضمره از نخستين قبايلى بود كه با آن حضرت پيمان بست و اعلام بى‌طرفى كرد، هرچند كاملًا به پيمان خود وفادار نماند؛ اما از سال هفتم به بعد با مسلمانان همراه شده، آنان را يارى داد.
سير حوادث دوران مدنى بدين گونه است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در دوازدهمين ماه حضور در مدينه، در اولين غزوه خود، (غزوه ودّان) براى تصرف كاروان تجارى قريش به ابواء رهسپار شد كه موفق به تصرف كاروان نگرديد؛ اما با بنوضمره در آنجا پيمان بست. [٢] بنا بر گزارشهاى ديگر، رسول خدا صلى الله عليه و آله از ابتدا به دو منظور از مدينه خارج شد كه برخورد با بنوضمره يكى از آن اهداف بود [٣]؛ اما اين خبر با توجه به عدم تحرك و اقدام ضمريان بر ضدّ رسول خدا صلى الله عليه و آله پذيرفتنى نيست.
بر اساس پيمانى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله با ضمريان بست، آنان نبايد بر ضدّ رسول خدا صلى الله عليه و آله دسته‌بندى مى‌كردند و كسى را يارى مى‌دادند. ابن سعد و برخى ديگر متن مكتوب اين پيمان نامه را ثبت كرده‌اند [٤] كه داراى بندهاى اثباتى ديگرى از جمله تعهد دو طرف به يارى يكديگر است. پذيرش چنين بندهايى در اين پيمان يا پيمانهاى ديگر با بنى‌ضمره و همچنين احتمال آنكه ميان آنان و پيامبر پيمانهاى متعددى منعقد شده باشد، با توجه به همراهى نكردن بنوضمره با رسول خدا صلى الله عليه و آله تا فتح مكه بعيد به نظر مى‌رسد [٥]، چنان كه برخى محققان معاصر با توجه به اينكه بيشتر مورخان و سيره نويسان در غزوه ابواء تنها به موادعه رسول خدا صلى الله عليه و آله با بنوضمره اشاره كرده و موضوع آن را متاركه جنگ و يارى نكردن دشمن مى‌دانند، احتمال اين را كه متن مكتوب پيمان نامه مربوط به معاهده‌

[١] . تفسير عبدالرزاق، ج ١، ص ٤٧٢؛معانى‌القرآن، ج ٥، ص ٢١٤
[٢] . السيرة النبويه، ج ٢، ص ٤٢٧- ٤٢٨؛الطبقات ابن‌سعد، ج ٢، ص ٨؛ عيون الاثر، ج ١، ص ٢٩٥
[٣] . تاريخ ابن خياط، ص ٣٠؛ تاريخ طبرى، ج٢، ص ١٢١؛ اعلام‌الورى، ج ١، ص ١٦٢
[٤] . الطبقات، ابن سعد، ج ١، ص ٢١٠؛ سبلالهدى، ج ٤، ص ١٤؛ المحبر، ص ١١٠
[٥] . مكاتيب الرسول صلى الله عليه و آله، ج١، ص ٢٤٨؛ ج ٣، ص ٢٥٨