شيخ طوسى (م. ٤٦٠ ق.) به بعد به تفاسير شيعه راه يافته، [١] از منابع اهل سنت گرفته شده‌ [٢] و حتى برخى آن را با عقل و مذهب اماميه ناسازگار خوانده‌اند. [٣]
دسيسه‌هاى گام به گام ابليس، يارى جستن وى از شياطين ديگر در پى ناتوانى در فريب برصيصا، مأمور شدن شيطانى به نام «ابيض» براى اين كار و وارد شدن او از راه عبادت و در شكل و شمايل يك راهب، چگونگى راهيابى زن ياد شده به صومعه برصيصا و نقش شيطان در فاش شدن خيانت و جنايت او، از موضوعات ديگرى است كه گاه با جزئياتى متفاوت در روايتهاى گوناگون داستان به چشم مى‌خورد. در بيشتر روايتها برصيصا راهب و در برخى ديگر، عابدى از بنى‌اسرائيل خوانده مى‌شود، چنان‌كه در اغلب پرداختهاى داستان، راهيابى زن ياد شده به صومعه، با بيمارى او و دعاى برصيصا براى شفاى وى در ارتباط است. [٤] بنابر روايت منسوب به اميرمؤمنان، على عليه السلام او زنى است كه شيطان دچار جنونش كرده و در دل برادرانش القا مى‌كند كه شفاى او به دست برصيصاست. در روايت ابن عباس از برادران سه‌گانه‌اى ياد مى‌شود كه خواهر بيمار خود را به دست برصيصا به عنوان فردى مورد اعتماد سپرده، روانه سفر مى‌شوند. روايت ابن مسعود از زن چوپانى ياد مى‌كند كه شب را به صومعه برصيصا پناه مى‌برده است. حكايت برصيصا در منابع متأخر با بسط و جزئيات بيشترى آمده است. [٥] حتى در برخى منابع از باردار شدن آن زن، تولد نوزاد و كشته شدن او نيز به دست برصيصا ياد مى‌شود. [٦] اصل داستان عبرى و از اخبار بنى‌اسرائيل است‌ [٧]؛ ولى منبع پيش از اسلام آن معلوم نيست و به احتمال فراوان از زبان اهل كتاب شنيده شده است. [٨] در برخى منابع از وهب بن منبه نيز نقل مى‌شود.

[١] . التبيان، ج ٩، ص ٥٧٠؛ مجمع البيان، ج٩، ص ٤٣٨؛ روض‌الجنان، ج ١٩، ص ١٣٢- ١٣٩
[٢] . الدرالمنثور، ج ٦، ص ٢٠٠
[٣] . تفسير جامع، ج ٧، ص ١١٣
[٤] . جامع البيان، مج ١٤، ج ٢٨، ص ٦٣، ٦٥؛تفسير قرطبى، ج ١٨، ص ٢٥، ٢٩؛ الدرالمنثور، ج ٨، ص ١١٨- ١١٩
[٥] . زادالمسير، ج ٨، ص ٢١٩، ٢٢٣؛ تفسيرقرطبى، ج ١٨، ص ٢٥، ٢٩
[٦] . اغاثة اللهفان، ج ١، ص ١٨٤
[٧] . البداية والنهايه، ج ٢، ص ١٦٢- ١٦٣؛بحارالانوار، ج ١٠٨، ص ١٩٢؛ مجله سخن، دوره ١٣، ش ٢ «هشت تحريراز داستان برصيصاىعابد»
[٨] . دائرةالمعارف الاسلاميه، ج ٣، ص ٥٤٧؛من وحى القرآن، ج ٢٢، ص ١٢٧