توضيح المسائل - صافی گلپايگانى، لطف الله - الصفحة ٣٤٨
احكام خمس مسأله ١٧٦٠ - در هفت چيز خمس واجب مىشود: اول - منفعت كسب، دوم - معدن. سوم - گنج. چهارم - مال حلال مخلوط به حرام. پنجم - جواهرى كه بواسطه غواصى يعنى فرو رفتن در دريا بدست مىآيد. ششم - غنيمت جنگ. هفتم - زمينى كه كافر ذمى از مسمان بخرد و احكام اينها مفصلا گفته خواهد شد.
١ - منفعت كسب مسأله ١٧٦١ - هر گاه انسان از تجارت يا صنعت، يا كسبهاى ديگر مالى بدست آورد، اگر چه مثلا نماز و روزه ميتى را بجا آورد و از اجرت آن، مالى تهيه كند آنچه از مخارج سال خود او و عيالاتش زياد بيايد، بايد خمس يعنى پنج يك آن را به دستورى كه بعدا گفته مىشود بدهد.
مسأله ١٧٦٢ - اگر از غير كسب مالى بدست آورد، مثلا چيزى به وصيت با و بدهند يا ببخشند يا هديه كنند يا جايزه دهند بنا بر احتياط واجب است، اگر از مخارج سالش زياد بيايد، خمس آن را هم بدهد.
مسأله ١٧٦٣ - مهرى را كه زن مىگيرد خمس ندارد. و همچنين است ارثى كه به انسان مىرسد. ولى اگر مثلا با كسى خويشاوندى دورى داشته باشد و نداند چنين خويش دارد احتياط مستحب آنست خمس ارثى را كه از او مىبرد، اگر از مخارج سالش زياد بيايد بدهد.
مسأله ١٧٦٤ - اگر مالى به ارث با و برسد و بداند كسى كه اين مال از او به ارث رسيده خمس آن را نداده، بايد خمس آن را بدهد و نيز اگر در خود آن مال خمس نباشد ولى انسان بداند كسى كه آن مال از او به ارث رسيده،