تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٠ - تفسير بارقه اميد و آغاز مشكلات!

ممكن است خواب ماه و ستاره را ببيند اما اينكه ماه و ستارگان به صورت موجوداتى عاقل و با شعور در برابر او سجده كنند، اين يك خواب كودكانه نيست و روى اين جهات جا داشت كه يعقوب نسبت به افروخته شدن آتش حسد برادران نسبت به يوسف بيمناك باشد.

*** ولى اين خواب تنها بيانگر عظمت مقام يوسف در آينده از نظر ظاهرى و مادى نبود، بلكه نشان مى‌داد كه او به مقام نبوت نيز خواهد رسيد، چرا كه سجده آسمانيان دليل بر بالا گرفتن مقام آسمانى او است، و لذا پدرش يعقوب اضافه كرد:" و اينچنين پروردگارت تو را بر مى‌گزيند" (وَ كَذلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ‌).

" و از تعبير خواب به تو تعليم مى‌دهد" (وَ يُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحادِيثِ‌) [١]" و نعمتش را بر تو و آل يعقوب تكميل مى‌كند" (وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ عَلى‌ آلِ يَعْقُوبَ‌).

" همانگونه كه پيش از اين بر پدرانت ابراهيم و اسحاق تمام كرد" (كَما أَتَمَّها عَلى‌ أَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ‌).

آرى" پروردگارت عالم است و از روى حكمت كار مى‌كند" (إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ‌).

***

---

[١]" تاويل در اصل" به معنى بازگشت دادن چيزى است، و هر كار يا هر سخن به هدف نهايى برسد به آن تاويل مى‌گويند، تحقق خارجى خواب نيز مصداق تاويل است.

" احاديث" جمع" حديث" به معنى نقل يك ماجرا است و از آنجا كه انسان خواب خود را براى اين و آن نقل مى‌كند در اينجا كنايه از خواب است.