تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٦ - ١- جهاد با نفس

را بر آن داشت كه به گذشته و آينده خويش بيشتر بينديشد و تسليم طوفانهاى زود گذر نشود، سوم اينكه خود سازى يوسف و بندگى توام با اخلاص او كه از جمله" إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصِينَ‌" استفاده مى‌شود به او قوه و قدرت بخشيد كه در اين ميدان بزرگ در برابر وسوسه‌هاى مضاعفى كه از درون و برون به او حمله‌ور بود زانو نزند.

و اين درسى است براى همه انسانهاى آزاده‌اى كه مى‌خواهند در ميدان جهاد نفس بر اين دشمن خطرناك پيروز شوند.

امير مؤمنان على ع در دعاى صباح چه زيبا مى‌فرمايد:

و ان خذلنى نصرك عند محاربة النفس و الشيطان فقد وكلنى خذلانك الى حيث النصب و الحرمان‌

:" اگر به هنگام مبارزه با نفس و شيطان از يارى تو محروم بمانم اين محروميت مرا به رنج و حرمان مى‌سپارد و اميدى به نجات من نيست".

در حديثى مى‌خوانيم:

ان النبى (ص) بعث سرية فلما رجعوا قال مرحبا بقوم قضوا الجهاد الاصغر و بقى عليهم الجهاد الاكبر، فقيل يا رسول اللَّه ما الجهاد الاكبر قال جهاد النفس‌

:" پيامبر ص گروهى از مسلمانان را به سوى جهاد فرستاد هنگامى كه (با تنهاى خسته و بدنهاى مجروح) بازگشتند فرمود آفرين بر گروهى كه جهاد اصغر را انجام دادند، ولى وظيفه جهاد اكبر بر آنها باقى مانده، عرض كردند اى رسول خدا! جهاد اكبر چيست؟ فرمود: جهاد با نفس‌ [١] على ع مى‌فرمايد

المجاهد من جاهد نفسه‌

:" مجاهد حقيقى كسى است كه با هوسهاى سركش نفس بجنگد" [٢] و از امام صادق ع نقل شده:

من ملك نفسه اذا رغب، و اذا رهب، و اذا

[١] وسائل الشيعه جلد ١١ صفحه ١٢٢.

[٢] مدرك قبل صفحه ١٢٤.