برمىآيد كه عبد الجليل مذكور در سنه پانصد و پنجاه در حيات بوده، و بنابر اين به كلى معاصر با أبو الفتوح رازى بوده است، و شرح احوال اين عبد الجليل قزوينى به علاوه مجالس المؤمنين در " فهرست " منتجب الدين مطبوع در اول جلد ٢٥ " بحار الانوار " صفحه ٩ و " امل الامل " شيخ حر عاملي مطبوع در آخر " منهج المقال " صفحه ٣٧٩ و " روضات الجنات " صفحه ٣٥٠ - ٣٥١ نيز مسطور است، و در كتاب " التدوين في ذكر اخبار قزوين " رافعى قزوينى (نسخه اسكندريه صفحه ٣٤٢) نيز شرح حال مختصرى از او مذكور است، كه عين عبارت او اين است.
عبد الجليل بن ابى الحسين بن (ابى) الفضل أبو الرشيد القزويني يعرف بالنصير واعظ اصولى، له كلام عذب الوعظ ومصنفات في الاصول توطن الرى وكان من الشيعة (انتهى).
و مخفى نماناد كه كتاب " نقض الفضائح " ما نحن فيه چنان كه صريح " روضات الجنات " است صفحه ١٤٤ به زبان فارسى بوده، و از فقراتى كه صاحب " مجالس المؤمنين " در مواضع عديده كتاب خود از آن كتاب نقل كرده معلوم مىشود كه به فارسى بسيار شيرين سليس دلكشى بوده است، و علاوه بر موضوع اصلى آن كه رد بر كتابى بوده موسوم به " بعض فضائح الروافض " تأليف يكى از علماء عامه حاوى اطلاعات بسيار نفيس مهمى راجع بتاريخ و جغرافياى رى و نواحى آن بوده است، و اين كتاب تا عهد صاحب " رياض العلماء " ميرزا عبد الله اصفهانى معروف به افندى يعنى تا اوائل قرن دوازدهم هجرى موجود بوده است (روضات الجنات صفحه ٣٥١) و هيچ بعيد نيست كه هنوز نيز در يكى از كتابخانه هاى ايران يا عتبات عاليات موجود باشد.
حضرت مستطاب عالى در رقيمه كريمه اشاره فرموده ايد كه اطلاع حضرت مستطاب عالى بطور اتفاق بر شرح احوال مؤلف اين كتاب در " روضات الجنات " يكى از تصادفات عجيب بوده و آن را از راه لطف

(٢٩١)