زهرا(ع) برترين بانوى جهان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٣ - خطبهاى جانسوز در برابر زنان مدينه
انسان در واپسين لحظات زندگى معمولا به خود و دردهايش مىانديشد، ولى شگفتا كه فاطمه در اين خطبه طولانى حتى يك جمله از اينگونه سخنها بر زبان نراند.
و اين بهترين نشانه عظمت فاطمه (عليها السلام) و مقام فداكارى و ايثار آن بانوى زنان جهان است.
اين درسى است بزرگ براى همه انسانهاى آزاده و با هدف و همه ايثارگران و فداكاران تاريخ بشر.
آرى او هميشه- و در واپسين لحظه عمر كوتاه و پر درد و رنجش بالخصوص- همچون شمعى مىسوخت تا اطراف خود را روشن سازد و گمراهان را نجات دهد و مدافع حق و عدالت باشد.
در خطبه فدك (نخستين خطبه بانوى اسلام) تمام سخن از توحيد و مبدأ، و معاد، و فلسفه احكام، و حوادث دوران بعثت پيامبر (صلى الله عليه وآله) و بركات وجود او، و مسأله غضب خلافت، و سرنوشت آينده مسلمين است، و اگر مقدارى هم از فدك سخن مىگويد بخاطر نقش مؤثرى است كه اين پشتوانه مالى در امر خلافت و مسائل سياسى اسلام داشت، درست به همان دليل كه دشمنانش براى در مضيقه گذاشتن خاندان پيامبر (صلى الله عليه وآله) و در هم شكستن قدرت آنان، فدك را غصب كردند، او خواهان بازگرداندن آن بود.
ولى در خطبه دوّم (خطبه زنان مهاجر و انصار) سخنان او فقط بر محور خلافت و امامت دور مىزند، با آنكه بانوى اسلام مظالم زيادى بر او رفته بود و مناسب بود دادخواهى كند، ولى نه دادخواهى كرد و نه لب به شكايت