خويش را بيابد و با اين دريافت ، به معرفت و محبّت خدا برسد كه «مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّهُ ؛ [١] هركس خود را شناخت ، پروردگارش را شناخته است» .

نقش ياد خدا در سازندگى انسان

در نصوص اسلامى ، نقش ياد خدا در سازندگى انسان ، به تفصيل مورد توجّه قرار گرفته است كه براى نمونه ، به سه دسته از آنها اشاره مى كنيم : دسته اوّل ، رواياتى كه در آنها نقش ياد خدا در آفت زدايى و سالم سازى قلب ، مورد توجه قرار گرفته است ؛ مانند اين روايات كه از امام على عليه السلام نقل شده است :

ذِكرُ اللّه ِ ، مَطرَدَةُ الشَّيطانِ . [٢]

ياد خدا ، دور كننده شيطان است .

ذِكرُ اللّه ِ ، رَأسُ مَالِ كُلِّ مُؤمِنٍ ورِبحُهُ السَّلامَةُ مِنَ الشَّيطانِ . [٣]

ياد خدا ، سرمايه هر مؤمن و سود آن ، سلامتى در برابر شيطان است .

ذِكرُ اللّه ِ ، دَواءُ أَعلالِ النُّفوسِ . [٤]

[١] غرر الحكم : ٥١٦٢ ، مناقب خوارزمى : ص ٣٧٥ ح ٣٩٥ نقل از مائة كلمه جاحظ عن امام على عليه السلام ، شرح نهج البلاغه : ج ٢٠ ص ٢٩٢ ح ٢٣٩ ، صراط المستقيم : ج ١ ص ١٥٦ ، عوالى اللآلى : ج ٤ ص ١٠٢ ح ١٤٩ .[٢] بداية والنهاية : ج ١ ص ٦٤ ، غرر الحكم : ٥١٦٢ .[٣] غرر الحكم : ٥١٧١ ، ٥١٦٩ .