مى كند و استخوان هاى پوسيده را زنده مى سازد كه تنها آنان كه تن خود را با رياضت خسته كرده و جانشان را با مجاهدت رنجه ساخته اند و مشرب آنان را دريافته و مقصود و مطلبشان را فهميده اند ، به معانى و ژرفايش دست مى يابند . ليكن كسى كه به سبب دل بستن به بهره هاى دنيوى و فرو رفتن در لذّات جسمانى ، اين رمزها را درنيافته و به اين گنجينه ها راه نبرده است ، به هنگام شنيدن اين سخنان ، در آستانه خطر بزرگى ، همچون فرو رفتن در تاريكى هاى الحاد و در افتادن در پرتگاه هاى حلول و اتّحاد است ؛ تعالى اللّه عن ذلك علوا كبيرا . ما در اين مقام ، به گونه اى كه دريافت آن بر اذهان آسان باشد ، مى گوييم كه در اين تعبيرات ، مبالغه در قرب و بيان چيرگى سلطان محبّت بر ظاهر و باطن و پيدا و پنهان بنده است . بنابراين، مقصود ـ واللّه اعلم ـ آن است كه چون بنده ام را دوست بدارم ، او را به جايگاه انس خود فرا مى كشم و به عالم قدس برمى آورم و انديشه اش را در اسرار ملكوت ، غرقه و حواسش را منحصر به برگرفتن انوار آن مى كنم . در نتيجه ، قدمش در مقام قربْ استوار مى گردد و گوشت و خونش با محبّت درمى آميزد ، تا آن كه خود را فراموش كند و از حسّ خود غافل گردد و اغيار در برابرش از ميان بروند تا آن جا كه به منزله چشم و گوش او گردم» . {-١٠-}

[١] مجمع البحرين : ج ١ ، ص ٣٤٨ .[٢] مجمع البحرين : ج ١ ، ص ٣٤٨ .[٣] بنگريد به : ص ١٩٣ (معيار جايگاه بنده نزد خدا) .[٤] بنگريد به : ص ٥٣ ، ح ١٦ (كاملانِ در خدا دوستى) .[٥] در مفاتيح الجنان ، مناجات المريدين .[٦] بنگريد به : دوستى در قرآن و حديث : ص ٢٨٩ ، ح ٩١٤ .[٧] بنگريد به : مصباح المتهجّد : ص ٨٤٧ .[٨] بنگريد به : صحيح البخارى : ج ٥ ، ص ٢٣٨٥ ، ح ٦١٣٧ .[٩] الأربعون ، شيخ بهايى ، تخريج و تصحيح عبدالرحيم عقيقى بخشايشى : ص ٦٨٩ ، ح ٣٥ .