فقيه و محقّق بزرگوار ، شيخ بهايى؛ درباره اين حديث مى فرمايد : سند اين حديث صحيح است و از احاديث مشهور ميان شيعه و اهل سنّت به شمار مى رود كه آن را با تغييرى اندك در كتب صحاح خود روايت كرده اند . و در تبيين جمله «او با انجام دادن نوافل به من نزديك و نزديك تر مى شود تا آنجا كه او را دوست مى دارم» مى گويد : نوافل ، همه اعمال غير واجبى است كه براى خدا سبحان به جاى آورده مى شود ؛ ليكن تخصيص آن به نمازهاى مستحبّى، عارضى و حاصل استعمال عرف است . معناى محبّت خداى سبحان نسبت به بنده ، توفيق دادن او براى دورى جستن از سراى فريب و ترقّى به سوى عالم نور ، و انس گرفتن به خدا و وحشت از ماسواى او و يكى شدن همه انديشه ها و هموم است . يكى از عارفان مى گويد : «اگر مى خواهى مقام خود را بشناسى ، بنگر تو را در كجا جاى داده است» . و نيز در توضيح گفتار خداوند متعال در حديث قدسى كه «فَإِذا أَحبَبتُهُ كُنتُ سَمعَهُ الَّذى يَسْمَعُ بِهِ ... ؛ پس چون او را دوست بدارم ، گوش شنوايش خواهم بود ... ، [١] مى گويد : صاحبدلان را در اين مقام ، كلماتى ارجمند ، اشاراتى رمزى و تلويحاتى ذوقى است كه مشام جان ها را مى نوازد و معطّر

[١] مجمع البحرين : ج ١ ، ص ٣٤٨ .[٢] مجمع البحرين : ج ١ ، ص ٣٤٨ .[٣] بنگريد به : ص ١٩٣ (معيار جايگاه بنده نزد خدا) .[٤] بنگريد به : ص ٥٣ ، ح ١٦ (كاملانِ در خدا دوستى) .[٥] در مفاتيح الجنان ، مناجات المريدين .[٦] بنگريد به : دوستى در قرآن و حديث : ص ٢٨٩ ، ح ٩١٤ .[٧] بنگريد به : مصباح المتهجّد : ص ٨٤٧ .[٨] بنگريد به : صحيح البخارى : ج ٥ ، ص ٢٣٨٥ ، ح ٦١٣٧ .[٩] الأربعون ، شيخ بهايى ، تخريج و تصحيح عبدالرحيم عقيقى بخشايشى : ص ٦٨٩ ، ح ٣٥ .