فرهنگ نامه اذان - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٩
همچنين شيخ الطائفه محمّد بن حسن طوسى (م ٤٦٠ق) در النهاية مى گويد : و امّا جمله هاى : أشهد أنّ عليّا ولىّ اللّه و آل محمّد خير البريّة ـ كه در اخبار شاذ روايت شده اند ـ در اذان به آنها عمل نمى شود ، و هر كس به آنها عمل كند (آنها را در اذان بگويد) ، خطاكار است . [١] او در كتاب المبسوط مى گويد : جمله هاى : أشهد أنّ عليّا أمير المؤمنين ، و آل محمّد خير البريّة ـ كه در روايات شاذ آمده اند ـ در اذان به آنها عمل نمى شود ، و اگر انسان آنها را به كار برد ، گناه نكرده است ، هر چند نه موجب فضيلت اذان و نه موجب كامل شدن بندهاى اذان مى گردد . [٢] ساير فقهاى بزرگ شيعه نيز ، چه فقيهان پيش از شيخ طوسى و چه پس از او (مانند : شيخ مفيد در المقنعة ، [٣] سيّد مرتضى در الرسائل ، [٤] حلبى در الكافى ، [٥] سَلاّر در المراسم ، [٦] محقّق حلّى در المعتبر ، [٧] علاّمه حلّى در المنتهى [٨] ) تا مقدّس اردبيلى (م ٩٩٣ق) در شرح خود بر الإرشاد ، هيچ يك ، اين شهادت را در ميان بندهاى اذان ، ذكر نكرده اند . به سخن ديگر ، مى توان گفت كه جزء اذان نبودن شهادت سوم ، تا قرن
[١] . النهاية : ص ٦٩ .[٢] . المبسوط : ج ١ ص ٩٩ .[٣] . المقنعة : ص ١٠٠ .[٤] . رسائل الشريف المرتضى : ج ٣ ص ٣٠ .[٥] . الكافى ، حلبى : ص ١٢٠ .[٦] . المراسم العلويّة : ص ٦٧ .[٧] . المعتبر : ج ٢ ص ١٢٤ .[٨] . منتهى المطلب : ج ٤ ص ٣٧٧ .