فرهنگ نامه اذان - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٨

و [اين،] اعلامى از جانب خدا و پيامبر او به مردم در روز حجّ اكبر است ...» . «ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسَـرِقُونَ . [١] سپس بانگ زننده اى ، بانگ زد كه : «اى كاروانيان! شما سارق هستيد» . «فَأَذَّنَ مُؤَذِّنُم بَيْنَهُمْ أَن لَّعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّــلِمِينَ . [٢] وبانگ زننده اى از ميانشان بانگ زد كه : «لعنت خدا بر ستمگران باد!»». نكته قابل توجّه ، اين كه : در قرآن ، واژه «اذان» در معناى مصطلح آن ، يعنى اَذكار ويژه اى كه در اسلام براى اعلام وقت نماز تشريع شده است ، به كار نرفته است و تنها يك بار ، با جمله «إِذَا نُودِىَ لِلصَّلَوةِ ؛ [٣] هر گاه براى نماز ... ندا داده شد» به اين معنا اشاره شده است . به عكس ، در احاديث اسلامى ـ بر اساس جستجويى كه به طور اجمالى انجام گرفت ـ كلمه «أذان» ، تنها در معناى مصطلح آن ، كار برد دارد ؛ معنايى كه هم اكنون موضوع تحقيق و بررسى است . اينك ، اشاره اى كوتاه به آنچه در فصل هاى آينده خواهد آمد :

١ . آغاز تشريع اذان

نخستين نكته مهمّى كه درباره اين سنّت مهمّ اسلامى ، قابل توجّه است ،