فرهنگ نامه اذان - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٥
٤٢.ثواب الأعمال ـ به نقل از مفضّل بن عمر ـ : گفتم : اندازه هر صف ، چه قدر است؟ فرمود : «كمترينِ آن ، از مشرق تا مغرب ، و بيشترينش از آسمان تا زمين است» . [١]
٤٣.كتاب من لايحضره الفقيه ـ به نقل از عبّاس بن هلا امام رضا عليه السلامفرمود : «هر كس اذان و اقامه بگويد ، دو صف از فرشتگان ، پشت سرش نماز مى گزارند و هر كس بدون اذانْ اقامه بگويد ، تنها يك فرشته در سمت راست او و يكى در سمت چپ او مى ايستد» . سپس فرمود : «دو صف را غنيمت بشمار!» . [٢]
٤ / ٢
اى كاش مردم ، فضيلت اذان را مى دانستند!
٤٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اگر مردم مى دانستند كه چه [فضيلتى] در اذان است ، بر سر [گفتن ]آن ، با يكديگر مى جنگيدند [٣] . [٤]
٤٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : سه چيز است كه اگر امّت من بدانند كه چه [ فضيلتى ]در آنها هست ، بر سر آن ، قرعه مى زنند (/با تير ، يكديگر را مى زنند) : اذان ، شتافتن به نماز جمعه ، و صف اوّل [ جماعت] . [٥]
[١] . ثواب الأعمال: ص ٥٤ ح ٢ ، كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ١ ص ٢٨٧ ح ٨٨٧ .[٢] . كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ١ ص ٢٨٧ ح ٨٨٨ .[٣] . عبارت پايانى اين حديث ، در المصنّف ابن ابى شيبه ، «لتحارّوه» است كه چندان معناى روشنى ندارد ؛ امّا در إتحاف السادة المتّقين ، «لتحاربوه (با يكديگر مى جنگيدند)» آمده كه به قرينه احاديث بعد ، شايد همين درست باشد . يا شايد درستش ، «لتحرّوه» (از «تحرّى» به معناى : در دستيابى به چيزى يا در كارى يا گفتارى ، از همديگر پيشى گرفتن) باشد (ر . ك : النهاية : ج ١ ص ٣٧٦ «حرا») .[٤] . المصنّف ، ابن أبي شيبه : ج ١ ص ٢٥٤ ح ٦ ، إتحاف السادة المتّقين : ج ٣ ص ٧ .[٥] . النوادر ، راوندى : ص ١٤٩ ح ٢١١ ، الجعفريّات : ص ٣٤ .