فرهنگ نامه اذان - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٠
٣١.امام حسين عليه السلام : امّا لا إله إلاّ اللّه او ، معنايش اين است كه : خداوند ، به واسطه رسول و رسالت و روشنگرى و دعوت ، بر بندگانش حجّت قاطع دارد و او خود ، شأنش بالاتر از آن است كه كسى از آنان را بر وى حجّتى باشد . پس ، هر كه خداى را اجابت كند ، براى او نور و كرامت است و هر كه انكارش كند ، صد البتّه كه خداوند از جهانيان ، بى نياز است و او سريع ترينِ حسابرسان است. و معناى قد قامت الصلاة در اقامه ، اين است كه : گاهِ ملاقات و مناجات و برآورده شدن حاجات و نيل به آرزوها و رسيدن به خداوند و كرامت و بخشش و خشنودى و آمرزش او فرا رسيد» [١] . [٢]
٣٢.معانى الأخبار ـ به نقل از عطاء ـ : من و ابو العاليه و سعيد بن جبير و عِكرمه در طائف [٣] نزد ابن عبّاس بوديم كه مؤذّن (قُثَم بن عبد الرحمان ثقفى) آمد و گفت : «اللّه أكبر ، اللّه أكبر» . ابن عبّاس گفت : مى دانيد كه مؤذّن چه گفت؟ ابو العاليه گفت : تو براى ما تفسيرش كن. ابن عبّاس گفت : هر گاه مؤذّن بگويد : «اللّه أكبر ، اللّه أكبر» ، در واقع مى گويد : اى كسانى كه در روى زمين ، سرگرم كاريد! نماز ، واجب شد . دست از كار بداريد و به نماز بپردازيد.
[١] . صدوق رحمه الله مى گويد : راوى اين حديث ، ذكر «حىَّ على خير العمل» را از باب تقيّه ترك كرده است (معانى الأخبار : ص ٤١ ح ١) .[٢] . معانى الأخبار : ص ٣٨ ح ١ ، التوحيد : ص ٢٣٨ ح ١ ، فلاح السائل : ص ٢٦٢ ح ١٥٦ .[٣] . طائف ، سرزمين قبيله ثقيف و شهر بزرگى در دو ـ سه منزلى شرق مكّه ، كه تاكستان ها و باغ هاى ميوه فراوان دارد (تاج العروس : ج ١٢ ص ٣٦٠ «طوف») .