فرهنگ نامه اذان - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٤

١ / ٣

حكمت تشريع اذانتشريع اذان

١٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اذانِ نخستين ، براى اين قرار داده شد كه نمازگزاران براى نمازشان آماده شوند . پس ، هر گاه بانگ اذان را شنيديد ، وضوى كامل [١] بگيريد. [٢]

١٦.امام رضا عليه السلام : مردم به علل فراوانى ، به اذان گفتن ، امر شده اند . يكى از آن علّت ها يادآورى به فراموشكار ، توجّه دادن به شخص غافل و آگاه ساختن كسى است كه وقت [نماز] را نمى داند و به كارى ديگر سرگرم شده است . مؤذّن ، با گفتن اذان ، به عبادت آفريدگار فرا مى خواند و به آن ترغيب مى كند ، و به يگانگى او اقرار مى نمايد ، و ايمان را آشكار ، و اسلام را علنى مى سازد ، و نماز را به كسى كه فراموشش كرده ، يادآور مى شود . مؤذّن را به اين خاطر «مؤذّن» گفته اند كه با اذان ، وقت نماز را اعلام مى كند (اِذنِ نماز مى دهد) . علّت آن كه اذان با «اللّه أكبر» آغاز و با «لا إله إلاّ اللّه » ختم مى شود ، اين است كه خداوند عز و جل خواسته است كه شروع [و انتهاى اذان] ، با ياد و نام او باشد : نام «اللّه » ، در تكبير ، در آغاز جمله است و در تهليل ، در آخر آن . علّت آن كه هر جمله اذان دو بار قرار داده شده ، اين است كه در گوش شنوندگان تكرار شود و براى آنان تأكيد گردد ، به طورى كه اگر شخصى بار اوّل متوجّه نشد ، بار دوم متوجّه شود ؛ و نيز اين كه نماز ، دو ركعت دو ركعت است . به همين دليل ، اذان نيز دو به دو قرار داده شده است .