٢٥٦.امام كاظم عليه السلام : هركس سه چيز را بر سه چيزْ چيره گردانَد ، گويا به ويران كردن خِرد خويش كمك كرده است: كسى كه روشنايى انديشه اش را با آرزوى درازش تاريك كند ؛ و كسى كه تازه هاى حكمت (خِرد يا دانش) خويش را با زياده گويى هايش نابود نمايد ؛ و كسى كه نورِ عبرت آموزى اش را با خواهش هاى نفسانى اش خاموش كند، گويا هوسِ خود را در ويران كردن خِردش كمك رسانده است و كسى كه خِردش را ويران كند ، دين و دنياى خود را تباه ساخته است.

٨ / ٢

از بين رفتن بينش

٢٥٧.امام على عليه السلام : آرزوها، ديدگان بصيرت را كور مى كنند.

٢٥٨.امام على عليه السلام : سستى (سهل انگارى) [١] بر چهار شاخه است: فريفته شدن ، [٢] آرزو، ترس ، [٣] و امروز و فردا كردن ، و اين ، بدان سبب است كه : ترس، از حق ، باز مى دارد . امروز و فردا كردن ، موجب كوتاهى ورزيدن در عمل مى شود تا آن گاه كه مرگِ او در رسد . و آرزو اگر نبود ، انسان ، حساب آنچه را در آن است ، مى دانست و اگر حساب وضع خود را مى دانست ، از هول و هراس ، سكته مى كرد . و فَريفته شدن ، انسان را از عمل ، باز مى دارد.

[١] مقصود سستى و سهل انگارى در امور دين و بى توجهى به آن است (مرآة العقول : ج ١١، ص ١٥٦).[٢] غرّه: غفلت (النهاية : ج ٣، ص ٣٥٤ «غرر») در اين جا، مراد غفلت از پروردگار و از بزرگترين دشمنش مى باشد... (مرآة العقول : ج ١١، ص ١٥٧). شايد هم مقصود غرّه شدن و اميد مطلق و پيش از اندازه بستن به رحمت خداوند و ناديده گرفتن خوف از او باشد چنان كه در قرآن كريم مى فرمايد: «يَـأَيُّهَا الاْءِنسَـنُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ ؛ اى انسان، چه چيز تو را درباره پروردگار بزرگوارت مغرور ساخته» .[٣] هيبت: ترس و بيم داشتن از غير خداوند است (مرآة العقول: ج ١١، ص ١٥٨).