مرد يا زنى كه از خوى گذشت، بهره‌اى ندارد و با وقوع كوچكترين خطا و لغزشى از طرف همسر، درصدد انتقام و مجازات او برمى‌آيد، خوشبختى خود را تباه كرده، سراسر زندگى‌اش را تيره و تار مى‌كند. امير مؤمنان ٧ فرمود:

«قِلَّةُ الْعَفْوِ اقْبَحُ الْعُيُوبِ وَالتَّسَرُّعُ الَى الْإِنْتِقامِ اعْظَمُ الذُّنُوبِ»[١]

كم گذشت بودن، زشت‌ترين عيب و شتاب در انتقام، بزرگترين گناه است.

بى‌نصيب بودن از روحيه گذشت، موجب تسريع در انتقام- كه از بزرگترين آفات زندگى خانوادگى است- مى‌شود. همسرانى كه از لغزش ديگران گذشت نكرده، از عيوب آنان چشم‌پوشى نمى‌كنند، در زمره بدترين مردم محسوب مى‌شوند؛ چرا كه صفا و صميميت كانون گرم خانواده را فداى اين صفت ناپسند خويش مى‌كنند. حضرت على ٧ فرمود:

«شَرُّ النَّاسِ مَنْ لا يَعْفُو عَنِ الزَّلَّةِ وَ لا يَسْتُرُ الْعَوْرَةَ»[٢]

بدترين مردم كسى است كه از لغزش ديگران گذشت نمى‌كند و عيوب آنان را نمى‌پوشاند.

پذيرفتن عذر و عفو كسى كه پوزش خواسته است بقدرى اهميّت دارد كه امير مؤمنان ٧ درباره آن فرمود:

«اقْبَلِ الْعُذْرَ وَ انْ كانَ كِذْباً»[٣]

عذر را بپذير گرچه دروغ بوده باشد.

آثار عفو و گذشت‌

گذشت و بخشش در بيشتر امور، بويژه در مسائل مربوط به خانه و خانواده، داراى‌

[١] - شرح غررالحكم، ج ٤، ص ٥٠٥

[٢] - همان، ص ١٧٥

[٣] - همان، ج ٦، ص ٣١٣