احکام اقتصادی - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٩٢ - برداشتن حق از رهن
٤- تصرف غير ناقل با استفاده كردن از گرو، گناه است و در صورت تلف شدن، قيمت آن، رهن قرار مىگيرد. [١]
تكاليف مرتهن
مرتهن بدون اجازه راهن نمىتواند در رهن تصرف كند. چگونگى تصرف رهنگيرنده و احكام آن به شرح زير است:
١- اگر رهن گيرنده، رهن را بفروشد و رهن دهنده آن را اجازه دهد، معامله صحيح است و پول آن مال رهن دهنده بوده و بهعنوان رهن قرار مىگيرد.
٢- در صورتىكه رهن گيرنده رهن را اجاره دهد و رهن دهنده اجازه دهد، اجاره صحيح است و مالالاجاره مال رهن دهنده است.
٣- چنانچه مرتهن بدون اجازه راهن از رهن استفاده كند، مثل سوار شدن بر وسيله نقليه و سكونت در خانه مسكونى، بايد اجرةالمثل آن تصرف را بپردازد و درصورت تلف شدن آن ضامن است؛ براى اينكه نسبت به آن تعدّى كرده است. [٢]
ضمانت در رهن
رهن در دست رهنگيرنده امانت است و در صورت تلف شدن يا معيوب شدن، چنانچه نسبت به آن تعدّى يا كوتاهى نكرده باشد، ضامن نيست و درصورتىكه بدهى پرداخت يا تسويه شود، رهن همچنان بهصورت امانت در دست گرو گيرنده مىماند و تسليم آن به مالك واجب نيست، مگر اين كه آن را مطالبه كند. [٣]
برداشتن حق از رهن
چگونگى برداشتن طلب مرتهن از رهن در صورتىكه زمان بدهى فرا رسد، به شرح زير است:
[١] - تحريرالوسيله، ج ٢، ص ٨، مسألۀ ١٩
[٢] - همان، مسألۀ ٢٠
[٣] - همان، ص ١٠، مسألۀ ٢٨