نماز، ١ روح نماز، ياد خدا و خشوع و حضور در برابر اوست «١» و اين كلمات و اعمالى كه با تعليم الهى بر مكلّف، واجب گشته است، بهترين قالب براى آن روح و نزديك‌ترين راه به آن سر منزل مقصود است.
نماز بى‌ذكر و حضور، كالبدى بى‌روح است كه اگرچه نام نماز بر آن مَجاز نيست، ليكن اثر و نماز، ١ خاصيت نماز نيز از آن مترتب نيست. از اين حقيقت، در آثار دينى باعنوان «قبولى نماز» سخن رفته است و چنين آمده است كه از يك نماز كه تو مى‌گذارى، تنها هر آنچه با حضور و توجه آورده شده، قبول است و بس. «٢» سرچشمه فيض لايزال‌ اينك نماز، موهبتى بى‌بديل و سرچشمه فيضى لايزال، در اختيار ماست كه با آن، نخست از خويش و سپس از هر آنكه بدو مهر مى‌ورزيم، انسان صالح بسازيم، اين دروازه‌اى است «٣» گشاده به عرصه‌اى پهناور و مصفّا. دريغ است كه آدمى عمرى را در جوار بهشت مصفّايى بگذراند و سرى بدان نكشد و عزيزان خود را بدان سوق ندهد! وحى الهى به پيامبر عظيم‌الشأن (ص) چنين فرمان مى‌دهد:
«وَاْمُرْ اهْلَكَ بِالصَّلوةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْها» «٤»