آينده جهان از ديدگاه اديان - مظفری، آیت - الصفحة ٥٩
درس ششم: آينده جهان در نگاه دين اسلام
قرآن كريم، معجزه جاويد رسول خدا (ص) متنى فرازمانى و فرامكانى است. اين كتاب مقدس، اهميت والايى براى تاريخ قايل است. چنان كه شهيد مطهرى مىگويد، قرآن دو گونه به تاريخ مىنگرد:
الف: نظر به مجموع تاريخ
ب: نظر به اجزاء تاريخ
از ديد اول، تاريخ در نهايت به سوى امنيّت، نعمت، رفاه و استخلاف صالحان در زمين ميل خواهد كرد. بر اساس ديد دوم، دگرگونيهاى اجتماعى مبتنى بر «سنت» هايى است كه خداوند قرار داده است. رشد و سقوط ملتها، قدرت و ناتوانى آنان، سلطه گروههايى خاص و صلاح و فساد جامعه، همه تابع قوانينى است در همان جامعه و در روابطش با جوامع ديگر. «١»
با توجه به اين مطالب، پرسش اين است كه اسلام از بين تئوريهاى تحول جوامع و آينده تاريخ كدام را تأييد مىكند؟
به نظر مىرسد؛ اسلام هيچ يك از تئوريهاى خطى- تكاملى، ادوارى و ستيز را به طور مطلق تأييد نمىكند؛ زيرا:
اول: تكامل به عنوان يك قانون كلى، دائم و ضرورى كه بر جريان جامعه يا تاريخ حاكم باشد، پذيرفتنى نيست. اگرچه مىتوان آن را به عنوان يك «ميل»، آن هم فقط در بعضى از ابعاد اندك شمار جامعه يا تاريخ قبول كرد. «٢»