آينده جهان از ديدگاه اديان - مظفری، آیت - الصفحة ٢٣
گذشت زمان و تحولات بنيادين كه در نيمه دوم قرن ١٩ و تمامى قرن بيستم صورت گرفت، نظريه او را خدشهدار كرد.
به هر روى از ديدگاه هگل، فرداى جهان از آن دولت ليبرال است. امّا به نظر ما دولت ليبرال به دليل بنياد پارادوكسيكال، يعنى متناقض خود نمىتواند نظام ايدهآل پايان تاريخ باشد. توضيح بيشتر اين مطلب در نقد و بررسى نظريه فوكوياما خواهد آمد.
آينده جهان از ديدگاه اديان ٢٨ نقد نظر فوكوياما ..... ص : ٢٤
فرانسيس فوكوياما
فوكوياما) FrancisFukuyama (متفكر آمريكايى ژاپنىالاصل، پژوهشگر پيشين مركز مطالعاتى «راند» و معاون مدير سرويس برنامهريزى سياسى وزارت امور خارجه آمريكاست. او با فرضيه پايان تاريخ خود، جدالهاى قلمى فراوانى را در جهان برانگيخته است. نظر فوكوياما را از آن رو جزو تئوريهاى ستيز ذكر كردهايم چون بر بنياد نظريه هگل، «دموكراسى ليبرال») Liberalde mocrasy (را نقطه پايانِ تكامل ايدئولوژيك بشر «١»، آخرين شكل حكومت بشرى «٢» و به تعبير ديگر «فرجام تاريخ» «٣» .. مىداند. او نظر خود را در مقالهاى با عنوان «پايان تاريخ» در نشريه ليبرال «منافع ملى» در سال ١٩٨٩ نوشت «٤» و سپس در سال ١٩٩٢ در كتابش تحت عنوان «پايان تاريخ و آخرين انسان» «٥» بر آن تأكيد كرد ..
نظر فوكوياما از آن رو حائز اهميت فراوان است چون غرب به رهبرى آمريكا، تحت عنوان برترى ليبرال دموكراسى بر ديگر حكومتهاى بشرى، با مشىّ نظامىگرى درصدد تحميل آن بر جهان است. حداقل مىتوان گفت اين فرضيه، توجيه تئوريك لازم را براى اقدامات دولت آمريكا در جهان فراهم ساخته است.،،