آينده جهان از ديدگاه اديان - مظفری، آیت - الصفحة ١٧
نسبت به يك مذهب انسانى) Humanitarianism (وجود دارد. اين مرحله از نظر كنت پيشرفتهترين، دوره تاريخ بشر است. بنابراين آينده جهان از نظر او يك آينده اثباتى است.
روشن است كه اگوست كنت يك توسعه خطى- تكاملى را در سير تحول جوامع و تاريخ طرح مىكند. او مرحله پوزيتيويسم «١» را دوره رشد و گسترش علم در امور انسانى دانسته، آن را بسيار مىستايد. «٢» در واقع آنچه وى به عنوان مراحل سهگانه رشد علم و تاريخ مطرح كرد، مسير تحولات و وقايع اروپا بود.
اشكال اساسى اين ديدگاه آن است كه ١- حقايق ماوراى مادى، عالم غيب، اشراق و امور معنوى را در مرحله اثباتى ناديده مىگيرد و با نگاهى تك بعدى، جهان را به امور محسوس و مادى محدود مىكند. ٢- بر خلاف نظر كنت، تاريخ و جوامع در ابتدا با بت پرستى و چند خدايى آغاز نشدهاند؛ زيرا اولين انسان يعنى آدم، اولين پيامبر الهى بوده است. هر چند انحراف از توحيد در مراحل بعدى تاريخ و برهههاى خاصى به وجود آمده است، اما تعميم آن و نتيجهگيرى كلى براى همه جوامع و تاريخ ضمن غير منطقى بودن با شيوه پوزيتويستى نيز در تضاد است.
با اشكالات بنيادين مذكور، كنت نمىتواند نظريه درستى درباره آينده جهان ارائه نمايد.
تالكوت پارسونز (١٩٠٢- ١٩٧٩ م)
دانشمند ديگرى كه نظر او را مىتوان جزو اين دسته از تئوريها برشمرد، تالكوت پارسونز) TalcottParsons (آمريكايى است. ديدگاه او پيچيده است، اما به وضوح يك سير پيشرفت در تحولات اجتماعى را نشان مىدهد. او معتقد است كه جوامع داراى يك ظرفيت انطباق براى پيشرفت در درون خود هستند و پيشرفت جامعه از يك قبيله به سوى دولت- شهر، ملت يا امپراتورى وابسته به آن است. به طور خلاصه وى پنج مرحله در سير تحول جوامع در نظر مىگيرد:،،،،