خلاصه درس‌ از جمله فرازهاى مهم تاريخ صدر اسلام، هجرت رسول اكرم (ص) و مسلمانان به مدينه و تأسيس نظام حكومتى اسلام است. اسلام در پرتو اين هجرت از نظر دفاعى و نظامى در مقايسه با مكه در موقعيت برترى قرار گرفت. صحنه تجلى اين موقعيت جديد، نبرد بدر بود.
جنگ بدر در شرايطى رخ داد كه موازنه قدرت اسلام و كفر به نفع مشركان بود و مسلمانان از نظر عِدّه و عُدّه به تعبير قرآن «اذِلَّه» و نا توان بودند. ليكن در وراى عِدّه و عُدَّه، امتيازات و ويژگيهايى داشتند كه جبهه كفر از آن محروم بود. اين امتيازات عبارت بود از: ١- روحيه ايمان، اخلاص و توكل بر خدا ٢- فرماندهى پيامبر (ص) ٣- وجود فرماندهان شجاع و لايقى همچون امير مؤمنان (ع) در ميان سپاه ٤- امدادهاى‌الهى.
اين مزايا در جبهه حق موجب شد مسلمانان به پيروزى غير منتظره دست يابند و موازنه قدرت اسلام و كفر به سود آنان تغيير كند. تحولات مهمى كه در موازنه قدرت پديد آمد عبارت بود از:
١- مطرح شدن‌اسلام به عنوان يك قدرت برترمنطقه ٢- تثبيت حقانيت‌اسلام و رهبرى پيامبر (ص).
٣- وحشت و نگرانى مخالفان اسلام بويژه قريش از آينده خود. ٤- وارد شدن ضربه مهلك بر پيكر قريش در ابعاد سياسى، نظامى و اقتصادى با بهلاكت رسيدن بسيارى از سران آنان.
نبرد بدر الهام بخش مبارزات امت اسلامى ايران در رويا رويى خود با كفر جهانى به سركردگى آمريكا و مباشرت صدام حسين بود، چه آنكه ملت مسلمان ايران همچون مسلمانان صدر اسلام از كمى نفرات و تجهيزات نظامى خود در برابر فزونى نفرات و تجهيزات دشمن نهراسيدند و با تكيه بر نيروى ايمان و اتكال به پروردگار و اطاعت از ولى فقيه، بر دشمن تا دندان مسلح پيروز شدند و يكبار ديگر حماسه نبرد بدر را تكرار كردند.
پرسش‌ ١- موازنه قدرت نظامى بين اسلام و كفر پيش از نبرد بدر به سود چه كسى بود؟
٢- چه زمينه ها و شرايطى ايجاب مى‌كرد پيامبر (ص) پس از هجرت به مدينه به تقويت بنيه دفاعى و نظامى خود همت گمارد؟
٣- جبهه حق در جريان نبرد بدر از چه امتيازاتى برخوردار بود؟
٤- نبرد بدر چه تحول مهمى در موازنه قدرت بين اسلام و كفر به وجود آورد؟
٥- نبرد بدر چگونه الگو و الهام بخش امت اسلامى در مبارزه خود عليه صدام در جريان جنگ تحميلى قرار گرفت؟