در ژِنُوا و ونيز و أنكونا ديدم با قطع نظر از كشتيهاى دو طبقه؛ با يك سوم كشتيهايى كه من در اينجا ديدم برابر نيست.» «١» خليل بن شاهين (ت ١٤٦٩ م) در اين زمينه مى‌گويد:
«كشتى‌هاى ساحل شهر مصر را شمرده است كه تعداد آنها بيش از ١٨٠٠ كشتى بوده است.» «٢» كشتى‌هاى نيل باتوجّه به كارهايى كه توسّط آنها انجام مى‌پذيرفته است، داراى نامها و شكلها واندازه‌هاى گوناگونى بوده‌اند، درآنجا كشتيهايى براى حمل و نقل غلّه و كالا و برخى براى نقل و انتقال حاجيان و مسافران و نوع سوّم براى تفريح و گردش سلاطين و فرماندهان، بوده است و نوع چهارمى براى امور جنگ و همچنين انواع ديگرى نيز وجود داشته است.
درانيجا فرصت آن نيست كه نام اين كشتيها و توصيف شكل و نوع كارى راكه انجام مى‌داده‌اند، بيان كنيم فقط كافى است كه به عنوان مثال مطلب فشرده‌اى را از برخى انواع اين كشتيها به نقل از مورّخ سكندرى، محمدبن قاسم نويرى (قرن ١٤ م) به عرض برسانيم؛ وى مى‌گويد:
«آتش افكن‌ها و درامين و شناورهاى شخاتير، از جمله كشتيهاى معروف نيل بوده‌اند؛ مفرد حراريق (آتش افكن‌ها)، حراقه است كه براى تفريح و گردش سلاطين و فرماندهان و انجام كارهايشان مورد استفاده قرار مى‌گرفت و مفرد درامين، درمونه است كه هنگام بالا آمدن آب رود نيل، براى حمل و نقل غلّه از زمينهاى آنها و حمل كالاهاى بازرگانى و مسافران از شهرهاى مصر به مركز كشور و از مصر به ساير شهرهاى آن مورد استفاده قرار مى‌گرفت و مفرد شخاتير، شختوره است كه هنگام افزايش آب نيل براى عبور دادن مردم از شطى به شط ديگر و عبور از مصر به جيزه و از جيزه به مصر، بكار گرفته مى‌شد.
رود نيل هنگام افزايش آب آن، كليّه اراضى مصر را در بر مى‌گيرد كه جز به‌