تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2) - سید العزیز سالم - الصفحة ٢١
منطقه و همچنين چسب مورد نياز كشتيها كه از روغن برخى از درختان اين منطقه ساخته مىشد، بوده باشد، ادريسى تصريح كرده است كه صنعت توليد چسب در نواحى طرابلس غرب درمكانى به نام «لك» رايج بوده است.
امّا در خصوص چوبهاى آناتولى ابن بطوطه (قرن ١٤ ميلادى) درگفته خود پيرامون شهر علايا واقع در ساحل آناتولى، آورده است كه اين شهر داراى چوبهاى فراوانى بوده كه به اسكندريه و دمياط و از آنجا به ساير شهرهاى مصر حمل مىشده است. «١» همچنين از گفته ابن اياس برداشت مىشود كه دردوران حكومت مماليك (چركسىها) رسم بر اين بود كه عدّهاى از فرماندهان وسربازان براى تهيّه چوبهاى مورد نياز باكشتى به منطقهاى به نام «جون» بيرون مىرفته اند.
به گمان قوى منظور از جون دراينجا شهرى است درقسمت خشكى كشور تركيه واقع درساحل درياى مديترانه درآناتولى، زيرا بنا به گفته ابن اياس دراين زمينه:
سلطان قايتباى درسال ٨٨٣ هجرى (١٤٧٨ م)، امير وردبش طاهرى را مأمور كرد كه براى تهيّه چوب رهسپار جون شود وگروهى از لشكريان را باوى فرستاد وبه آنان دستور داد كه وارد قبرس شده واز مردم آن سامان ماليات بگيرند واز آنجا براى تهيّه چوب طبق معمول به جون بروند.» «٢» همچنين جمهورى ونيز aicenev، مصر را از حيث چوب وموادّ مورد نياز كشتى سازى تأمين مىكرد. ازاين رو درتمام قراردادهاى بازرگانى كه بين مصر وكشورهاى صادر كننده چوب بسته مى شد، ملاحظه مىكنيم كه مصر پيوسته بر درخواست چوب أرز وكاج وآهن وچسب وديگر موادى كه صنعت كشتىسازى ولنگرگاهها بر آن متّكى بود، تأكيد وتصريح كرده است.
بعضى اوقات اين دولتهاى مسيحى، زير فشار صليبىها وبيزانسىها ناگزير مىشدند كه