تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2)

تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام(ج2) - سید العزیز سالم - الصفحة ١٠٢

مماليك (بردگان)، قدرت را از استادان «١» ايّوبى خود، در مصر و شام به ارث بردند و سياست جهادى آنان را براى بيرون راندن صليبى ها از بقيه سرزمين اشغالى در ساحل شام چون عكا، طرابلس و انطاكيه و ديگر سرزمين هاو بنادر تابعه، ادامه دادند. شايسته ياد آورى است كه مماليك سوار كار و آشنايى با اسب بودند و اساس سپاه آنان را نيروى زمينى تشكيل مى داد، گذشته از اينكه آنان براى ساختن كشتى با كمبود شديد مواد اوليه به ويژه چوبهاى مخصوص كشتى سازى روبرو بودند درختان آقاقيا كه در زمان فاطميان و ايّوبيان در جنوب دلتا و مصر عليا و شبه جزيره سينا فراوان بود، در اواخر دوره ايّوبيان كم كم رو به كاهش نهاد و همه مردم از هر دسته اى، براى ساختن چرخ آبكشى و وسايل آب گيرى و ابزارهاى ديگر اين درختان را قطع مى كردند و به عنوان سوخت در خانه و ديگهاى عرق كشى مى سوزاندند تا آنجا كه هنوز قرن سيزدهم ميلادى به پايان نرسيده بود كه جنگلهاى دلتاى اطراف قاهره در «مطريه» و «قليوب» و «جيزه» بكّلى ناپديد شد و سپس جنگهاى جلگه در «بهنساويه»، «اشمونين»، «اسيوط»، «اخميم»، «قوص» نيز در پايان قرن چهاردهم ميلادى از ميان رفت و همه به زمينهاى كشاورزى تبديل شد، سپس مقريزى در قرن پانزدهم نيز اين مطلب را چنين تأكيد مى كند:
«اينها همه باطل شدند وبردرختان دست انداختند و هيچ چيزى ازآنهاباقى نماند.» «٢» ولى همه اين موانع نتوانست از توجّه بعضى از پادشاهان مماليك به مسأله ايجاد ناوگان در مقابله با خطر پنهان صليبى جلوگيرى كند. اين خطر، به ويژه در جزاير درياى مديترانه و قبرس كه فرمانروايانش يعنى خاندان «لوزنيان» «٣»، طرحهاى عملياتى صليبى را در خاورميانه‌