أجوبة المسائل - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٩٨ - احكام خمس

س ٩ - آيا تعيين سر سال بر هر مكلّفى واجب است با اينكه يقين دارد عين مالى يكسال تمام نزد او نمى‌ماند مثلاً آذوقه مصرفى منزل كه خلال يكى دو ماه مصرف مى‌شود و مجدداً خريدارى مى‌شود آيا خمس چنين آذوقه‌اى سال به سال لازم است‌؟

ج ٩ - بله زيرا مراد از مازاد بر مؤونه از سال اين نيست كه يك سال تمام بماند بلكه اگر مثلاً پنج روز قبل از سر سال هم جنسى را خريده باشد و مقدارى از آن باقيمانده باشد، بايد آن مقدارى كه از سر سال خمسى باقى مانده خمس آن پرداخت شود و لذا بر همه واجب است كه براى خود سال خمسى معيّن نمايند.

س ١٠ - اگر آذوقه يا جنسى به ذمّه خريدارى كرده و هنوز پرداخت نكرده آيا تخميس آن در پايان سال واجب است‌؟

ج ١٠ - به مقدارى كه دَيْن است را كم نمايند و باقى را خمس بدهد.

س ١١ - در ادامه سئوال بالا، اگر انسان دين را پرداخت نمايد بعد از پرداخت، آيا اين آذوقه و جنس از ارباح سال خريد حساب مى‌شود يا از ارباح سال پرداخت‌؟

ج ١١ - هر چه مصرف شده از سال خريد محسوب مى‌شود و مازاد بر سال از سال جديد است و بايد خمس داده شود.

س ١٢ - در صورتى كه آذوقه مثل برنج و روغن را تخميس كرده باشيم و عين آن مصرف شده باشد ولى به همان مقدار از درآمد جديد خريدارى شده باشد آيا معادل خمس سال قبل نه عين آن، در سال بعد از خمس معاف خواهد بود و حكم سرمايه را دارد يا خير؟

ج ١٢ - بايد خمس آن داده شود زيرا خمس به عين مال تعلّق مى‌گيرد.