أجوبة المسائل - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٩٥ - احكام خمس

س ٩ - اگر شخصى براى اوّلين بار محاسبه خمس نمود و داراى حساب سال و مثلاً ٢٠٠/٠٠٠ تومان بدهكار شد ولى اين شخص به همين مبلغ يا بيشتر يا كمتر بدهكارى ديگرى دارد آيا اگر مثلاً به اندازۀ همان ٢٠٠/٠٠٠ تومان بدهكارى ديگر دارد پرداخت خمس از عهده‌اش ساقط مى‌شود و همچنين اگر كمتر از مقدار بدهكارى خمس بدهكارى ديگر دارد آيا از بدهكارى خمس كم مى‌شود؟

ج ٩ - در صورتى كه پول باقيمانده را براى اداى قرض خود پرداخت نمى‌نمائيد، بايد خمس آن را بپردازيد.

درآمد مازاد بر مؤونه

س ١ - اميدوارم كه مسئله مصالحه شرعيّه را نسبت به كسانى كه خمس بر ذمّه آنها هست برايم كاملاً واضح كنيد چرا كه من از طلاّب علوم دينى هستم و بعضى موارد براى من مشتبه شده است چرا كه بعضى برادران دينى دوست دارند كه با آنها مصالحه شود تا ذمّۀ آنها برىّ شود حال دوست دارم كه اين مسئله را با مثال برايم واضح كنيد مخصوصاً كه بعضى از برادران در اين شهر مؤونه زندگى آنها به قدر كفاف است يا بالفعل يا بالقوه، ولى از سالهاى پيش حقوق خمسى بر گردن آنها هست راه مصالحه با آنها چگونه است‌؟

ج ١ - مصالحه شرعيّه به حسب موارد فرق مى‌كند و لذا هر چه كه به آن قطعاً خمس تعلّق بگيرد تصالح در آن جايز نيست امّا اگر در موردى شكّ كرد كه آيا خمس به آن تعلّق گرفته يا نه، مى‌توان مصالحه كرد و امّا مقدار صلح به حسب افراد از جهت قدرت پرداخت مالى و عدم آن فرق مى‌كند و امّا اموالى كه در زندگى استفاده مى‌شود معمولاً از سود كسب همين سال است و لذا به آن خمس تعلّق نمى‌گيرد و در صورت شكّ هم بهتر است كه با صاحب مال مصالحه شود به مقدار كمتر از خمس.