أجوبة المسائل - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٣٥ - فاضل ديه

س ٤ - اگر مردى دو زن يا بيشتر را كشته باشد و اولياء آنان خواهان قصاص باشند بفرمائيد:

الف - آيا اولياء خواهان قصاص بايد چيزى به عنوان فاضل ديه بپردازند يا خير؟

ب - در صورت لزوم پرداخت، آيا بايد هر يك از اولياء خواهان قصاص، مستقلاً و جداگانه نصف ديه يك مرد را بدهند يا اينكه نصف ديه يك مرد به نسبت اولياء خواهان قصاص تقسيم مى‌شود؟ (مثلاً اگر مردى دو زن را كشته است و اولياء هر دو خواهان قصاص هستند آيا بايد هر يك از اولياء نصف ديه يك مرد را بدهند يا يك چهارّم ديه يك مرد)

ج ٤ - آنچه كه از ادّله مى‌توان استفاده كرد آن است كه اگر دو زن را به قتل برساند و اولياء هر دو خواستار قصاص باشند مرد بايد قصاص شود و فاضل ديه در اين صورت متصوّر نيست و اگر سه زن را كشته باشد از قاتل يك ديه زن گرفته مى‌شود و بين اولياء دم مقتول به نسبت ثلث تقسيم مى‌گردد و مى‌توان احكام ياد شده را از اشباه و نظاير تقسيم ديه و فاضل ديه مخصوصاً در آن مواردى كه قاتل جماعتى باشند و مقتول يك نفر باشد تنقيح مناط كرد و همچنين از روايات استفاده مى‌گردد هر مقدار از ديه كه در مقابل قصاص واقع مى‌شود اگر زيادتر باشد بايد اولياء مقتول به اولياء قاتل بپردازند و اگر كمتر است بالعكس مثلاً در جائى كه سه زن مردى را كشته باشند هر سه زن قصاص مى‌گردند و بايد يك ديه زن از اولياء مقتول گرفت و بين اولياء قاتل به نسبت ثلث تقسيم نمود گرچه در نحوه تقسيم در كتب فقهى بين اصحاب اختلاف به چشم مى‌خورد.

س ٥ - اگر مردى دو زن يا بيشتر را كشته باشد و اولياء آنان خواهان قصاص باشند آيا اولياء خواهان قصاص، بايد چيزى به عنوان فاضل ديه بپردازند يا خير؟ سئوال ديگر اين است كه اگر مردى سه زن را كشته باشد از قاتل يك ديه زن گرفته مى‌شود و بين اولياء دم هر سه زن به