أجوبة المسائل - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣١٧ - تعزير

س ٤ - نظر به تحوّل مجازاتها در جهت تطبيق با ضرورتهاى اجتماعى و مبارزه هر چه كارآمد با پديده مجرمانه يكى از مجازاتهايى كه در دهه‌هاى اخير علماى سياست كيفرى پيشنهاد كرده و وارد سيستم كيفرى برخى از كشورها شده مجازات خدمات عمومى يا انجام كارهاى عامّالمنفعه به عنوان كيفر جايگزين مجازات مى‌باشد با توجّه به مادّه ١٢ قانون مجازات اسلامى كه مقرّر مى‌دارد كه مجازاتهاى مقرّر در اين قانون پنج قسم است: ١ - حدود ٢ - قصاص ٣ - ديات ٤ - تعزيرات - ٥ - مجازاتهاى بازدارنده كه اين تقسيم بندى برگرفته از اصول اسلامى است آيا به نظر حضرتعالى كارهاى عامّالمنفعه به عنوان يك تعزير مى‌تواند جايگزين هر يك از مجازاتهاى پنجگانه مذكور در مادّه ١٢ قانون مجازات اسلامى باشد يا خير؟

ج ٤ - از آنجا كه مجازاتهاى اسلامى مجازاتهاى مخصوص هستند هر كدام بنا به مصالح مخصوص به خود وضع گرديده، جايگزين كردن مجازاتى مانند كارهاى عامّالمنفعه و يا مسلوب نمودن از كارهاى دولتى و غير آن صحيح به نظر نمى‌رسد مگر آنكه قائل به عموميّت معناى تعزير باشيم كه در اين صورت مسلوب كردن از كارهاى دولتى و غير آن و يا وادار نمودن به كارهاى عامّالمنفعه يكى از مصاديق تعزير خواهد بود نه اينكه جايگزين تعزير باشد و يا مى‌تواند در بعضى از موارد مصداقى براى قسم پنجم از تقسيم بندى مجازاتها باشد و امّا به معناى اينكه اينگونه مجازاتها بتوانند جايگزين مثل حدود، قصاص و يا ديات گردد با مبانى اسلام سازگار نيست.

س ٥ - آيا حكم تعزير حدّ جلد يا اجراى آن به صورت ضغث كه در باب زنا مطرح است به تعزيرات و ساير حدود نيز قابل تسرّى است‌؟

ج ٥ - ملاك در ضغث و يا تأخير حدّ، مرض و عدم امكان تحمّل ضربات است و لذا در تمامى ابواب حتّى در تعزيرات هم جارى مى‌گردد.