أجوبة المسائل - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٦٠ - موارد دادن ديه از بيت المال

ج ٣ - اگر مشخّص باشد بوسيله تير كداميك قتل حاصل شده، حكم قصاص يا ديه بر اوست، ولى اگر مشخّص نباشد و ندانيم كه قتل بوسيله كداميك از اين دو حاصل شده، در اين صورت در فرض قتل عمد قصاص نيست بلكه در ديه هم چه در قتل عمد يا خطا مسئله اختلافى است، بعضى قائل به عدم ديه بر هر دو به صورت تنصيف مى‌باشند كه اين أوجه است و بهتر آن است كه تصالح نسبت به هر دو، با ورثه مقتول صورت گيرد. والّله العالم.

موارد دادن ديه از بيت المال

س ١ - در مواردى كه عدم قصاص عوارض سياسى و اجتماعى داشته باشد و به نوعى حكومت بايد حضور يابد در صورت عدم تمكّن اولياء دم از دادن ديه قاتل، آيا مى‌توان آن را از بيت المال پرداخت كرد؟

ج ١ - بستگى به نظر فقيه و حاكم شرع و ولىّ امر مسلمين دارد.

س ٢ - در صورت عدم تمكّن اولياء دم از پرداخت نصف ديه قاتل، آيا اين مبلغ را دستگاه قضايى مى‌تواند از بيت المال پرداخت نمايد؟

ج ٢ - پرداخت ديه از بيت المال در فرض عدم امكان اولياء دم، محلّ اشكال است.

س ٣ - چنانچه فرد محكوم به پرداخت ديه فوت نمايد و ورثه او قادر به پرداخت ديه مذكور نباشند، آيا مى‌توان آن را از بيت المال پرداخت نمود؟

ج ٣ - يكى از مواردى كه اجازه داده شده كه بيت المال در آن صرف گردد، ديه مسلمان است كه جانى امكان پرداخت آن را ندارد.

متفرّقات

س ١ - در مورد توبه بفرمائيد: