أجوبة المسائل - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٤٣ - قصاص نفس

الف - آيا اولياء خواهان قصاص بايد چيزى به عنوان فاضل ديه بپردازند يا خير؟

ب - در صورت لزوم پرداخت، آيا بايد هر يك از اولياء خواهان قصاص، مستقلاًّ و جداگانه نصف ديه يك مرد را بدهند يا اين كه نصف ديه يك مرد، به نسبت اولياء خواهان قصاص تقسيم مى‌شود؟ (مثلاً اگر مردى دو زن را كشته است و اولياء هر دو خواهان قصاص هستند، آيا بايد هر يك از اولياء نصف ديه يك مرد را بدهند يا يك چهارّم ديه يك مرد)

ج ٢ - آنچه از ادّله مى‌توان استفاده كرد آن است كه اگر مرد، دو زن را به قتل برساند و اولياء هر دو خواستار قصاص باشند، مرد بايد قصاص شود و فاضل ديه در اين صورت متصوّر نيست و اگر سه زن را كشته باشد، از قاتل يك ديه زن گرفته مى‌شود و بين اولياء دم هر سه مقتول به نسبت ثلث تقسيم مى‌گردد و مى‌توان احكام ياد شده را از اشباه و نظاير تقسيم ديه و فاضل ديه مخصوصاً در آن مواردى كه قاتل چند نفر باشند و مقتول يك نفر باشد، تنقيح مناط كرد و همچنين از روايات استفاده مى‌گردد هر مقدار از ديه كه در مقابل قصاص واقع مى‌شود، اگر زيادتر باشد بايد اولياء مقتول به اولياء قاتل بپردازند و اگر كمتر است بالعكس مثلاً در جائى كه سه زن مردى را كشته باشند، هر سه زن قصاص مى‌گردند و بايد يك ديه زن از اولياء مقتول گرفت و بين اولياء قاتل به نسبت ثلث تقسيم نمود گرچه در نحوه تقسيم در كتب فقهى بين اصحاب اختلاف به چشم مى‌خورد.

س ٣ - در مورد قصاص نفس بفرمائيد:

الف - آيا اولياء دم مى‌توانند به جاى قصاص نفس، عضوى از اعضاى قاتل را قطع كنند مثلاً به جاى كشتن قاتل يكى از پاهاى او را قطع نمايند)؟

ب - آيا اولياء دم مى‌توانند عضوى از بدن قاتل را قطع و نسبت به مابقى طلب ديه نمايند؟