كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهايى - شيخ بهائى - الصفحة ٢٣ - دوران جوانى و تحصيلات و استادان

بنابراين وى دوران كودكى را در جبل عامل و دوران جوانى را در شهر قزوين گذرانيده است، و ظاهرا هنگام سفر پدرش بهرات همراه وى نبوده است، زيرا وى در آن زمان جوان بوده و در قزوين بكسب علوم اشتغال داشته و پدرش نمى‌بايست او را بهرات برده باشد.

ليكن چنانكه قبلا گفتيم در سفر حج با پدر همراه بوده است و پس از مرگ پدر، در سن سى و يك سالگى با مادرش به ايران بازگشته است، و پس از بازگشت به ايران گويا دوباره بقزوين رفته باشد زيرا اين شهر تا سال ١٠٠٦ هجرى قمرى پايتخت صفويه و مركز تجمع علماء شيعه بوده است.

بهائى بعدها به مسافرتهاى ديگرى نيز پرداخته است و گويا چندى هم در مشهد به تحصيلات خود ادامه داده است و نيز مدتى در هرات بجاى پدر مقام شيخ الاسلامى داشته، و آنچه مسلم است هنگامى كه پدر او در هرات بوده وى در قزوين اقامت داشته و بقول استاد نفيسى احتمال مى‌رود كه لااقل از سال ٩٦٩ هجرى قمرى يعنى از سن شانزده سالگى تا سال ٩٧٩ هجرى قمرى در سن بيست و شش سالگى، مدت ده سال پياپى در قزوين براى دانش اندوختن مانده باشد.

در اين صورت تحصيلات اوليه‌ى شيخ در شهر قزوين كه در آن‌وقت يكى از مراكز مهم مذهب تشيع و محل درس و بحث و دانش‌آموزى بوده انجام گرفته است و وى از كودكى با شوق و كوشش بسيار در پى دانش‌آموزى و كسب كمال بوده است به‌طورى‌كه در اوان كودكى از كتب معتبر زمان خود نسخه‌بردارى مى‌كرده است بنا بر قول كليه‌ى كسانى كه در احوال شيخ سخن گفته‌اند، وى ابتدا نزد پدر خود تحصيل علم كرده و سپس از محضر استادان ديگر كسب دانش نموده است.

بقول صاحب تاريخ عالم‌آراى عباسى وى تفسير و حديث و عربيت‌