كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهايى - شيخ بهائى - الصفحة ٣٣ - ميزان دانش

و نيز در شعر و ادب و نظم و نثر و فارسى و عربى و همچنين تاريخ و و صرف و نحو منتهاى زبردستى و استادى را داشته است و اشعار شيواى وى چه به فارسى و چه بتازى عمق و روح خاصى را داراست و در بلندترين پايه‌ى خوبى شعر آن زمانست.

وى در حكمت و فلسفه و همچنين در علوم غريبه مانند رمل و جفر و طلسمات و غيره دست داشته است و در اين علوم كتبى تأليف نموده است.

اين مرد بزرك با داشتن آن همه مشاغل، از كارهاى مملكتى گرفته تا تعليم و تعلم و مباحثه و سفرهاى بسيار، نزديك به يك‌صد جلد كتاب و رساله در علوم زمان خود تأليف نموده است كه بعضى از آنها شهرت بسيار دارد و از زمان وى تا كنون مورد استفاده‌ى طالبان علم بوده است.

براى پى بردن بمقام علمى و ميزان دانش شيخ. كافى است بدانيم كه متجاوز از چهل تن از دانشمندان و بزرگان قرن يازدهم هجرى قمرى از وى علم آموخته و بهره برده‌اند، و ما بعضى از آنان را در اينجا نام مى‌بريم:

١- صدر الدين محمد ابراهيم شيرازى معروف به ملا صدرا، فيلسوف معروف قرن يازدهم هجرى قمرى) متوفى سال ١٠٥٠ هجرى قمرى).

٢- ملا محمد محسن بن مرتضى بن محمود فيض كاشانى (متوفى سال ١٠٩١ هجرى قمرى).

٣- ملا عز الدين على‌نقى بن شيخ ابو العلاء محمد هاشم طغائى كمره‌اى فراهانى شيرازى اصفهانى مشهور بشيخ على‌نقى كمره‌اى، شيخ الاسلام اصفهان و قاضى شيراز و شاعر معروف قرن يازدهم) متوفى ١٠٦٠ هجرى قمرى).

٤- ملا محمد باقر بن محمد مؤمن خراسانى سبزوارى معروف بمحقق، شيخ الاسلام اصفهان) متوفى سال ١٠٩٠ هجرى قمرى)

٥- شيخ جواد بن سعد اللّه بن جواد بغدادى كاظمينى مشهور بفاضل جواد،