كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهايى - شيخ بهائى - الصفحة ١٢ - ذكر افضل المتاخرين و اعلم المجتهدين بهاء الملة و الدين محمد

محبت عزيز بوده و ديار شام را از فيض آفتاب افادت غيرت امراى طلوع صبح صادق ساخته در آن مدت بصحبت بسيارى از اهل ترك و تجريد رسيده اول از تعلم علوم نزد مير مرتضى از علم بهره گرفته‌اند و نزد مولانا عبد اللّه يزدى علم منطق و علم كلام و معانى بيان و عربيت فراگرفته‌اند و نزد مولانا افضل قاينى رياضى و شرح تجريد و جواهر و اعراض خوانده و فقه و حديث نزد والد خود كسب فرموده‌اند و در زمان پادشاه كريم سلطان محمد پادشاه پرتو فيض به ساحت ممالك ايران انداخته در آن ايام در اكثر علوم تأليفات نموده از آن جمله كتاب حبل المتين در احاديث و شرح احاديث و استدلال مسائل و تفسير عروة الوثقى و حديث و حاشيه تفسير قاضى بيضاوى و مشرق الشمسين و تفسيرات احكام و احاديث صحيحه و شرح تشريح الافلاك در علم هيئت و شرح بر شرح چغمينى و صحيفه در علم اسطرلاب و تحفه حاتمى در علم اسطرلاب به فارسى و رساله خلاصة الحساب در علم حساب و حاشيه قواعد شهيدى و زبده اصول و حاشيه بر شرح مختصر عضدى و شرح حاشيه خطائى و حاشيه بر مطول و اثناعشريه صلوات و اثناعشريه حج و مفتاح الفلاح در عبادات شبانروزى و تعليقات الهيات شرح تجريد و تشريح العالمين در علم هيئت و تشريح اعضا و بحر الحساب و مصطلح الفقهاء در اصطلاح فرقه مذكور و كشكول در علوم متفرقه از تصانيف آن حضرت است اگر فارس قلم شكسته رقم در حصر و طى وادى تصنيفات آن قدوه ابرار درآيد نسخه على‌حده در كمال شرح ترتيب بايد داد چون درين نسخه گنجايش حصر تأليفات آن بحر علوم نبود بدين اختصار نموده در آخر اوقات گرامى اراده تصنيف جامع عباسى نمود كتاب صوم و صلوات و حج و كتاب طهارت را اتمام داده همه روزه در نوشتن حواشى و ارقام رفع شبهات اشتغال دارد و اوقات گرامى را بعد از عبادات صرف تصنيف مى‌فرمايد اميد كه همواره فضلاى زمان و علماى دوران از بحر افادتش سيراب باشند و شاه آگاه را نسبت به آن حضرت اعتقاد صافيست و در اعزاز و احترام و تعظيم و اكرام دقيقه نامرعى نمى‌گذارد و همواره ملتمسات آن حضرت در سده رفيعه شاهى چون‌