تدارك آن لازم نيست و در غير اين صورت بايد كمبود و نقصان در عمره مفرده يا حج را- در صورت باقى بودن ماه ذى الحجّه- جبران كند، بلكه در حج، احتياط آن است كه آن را مطلقاً تدارك كند، سپس حج را در صورت استطاعت اعاده نمايد، و اللَّه العالم.

(٦٢٦)

اگر طواف و نماز را بجا آورد اما بدون طهارت (وضو) بود و جاهل به حكم هم بود و به شهر و ديار خويش بازگشت، در اين باره حكم او چگونه خواهد بود؟ آيا حكم او حكم تارك طواف است؟ يا حكم كسى است كه طواف را فراموش كرده است؟

[جواب‌]

باسمه تعالى: حكم او حكم كسى است كه طواف را عمداً ترك كرده است، و اللَّه العالم.

(٦٢٧)

اگر كسى طواف حج تمتع را عمره انجام داد و پس از تمام كردن اعمال حج يا عمره فهميد كه بخاطر بودن مانع و حايلى [روى پوست او و جاى وضو] وضويش باطل بوده است و اگر نفهميد تا آن كه به شهر و ديار خويش بازگشت، آيا حج او باطل مى‌شود؟ يا آن كه در صورت اعاده طواف و نماز، مجزى مى‌باشد؟

[جواب‌]

باسمه تعالى: اگر در مكّه بود و وقت همچنان باقى بود اعمال را اعاده نمايد، و اگر وقت آن گذشته بود يعنى ماه ذى الحجّه گذشته بود، احتياط آن است كه طواف نمايد و نماز آن را قضا نمايد، و حج را نيز اعاده نمايد، و در اين صورت فرقى نيست كه شخص در مكه باقى باشد يا اينكه به شهر و